IJzingwekkend morrelen aan het moederinstinct

Mama. Regie: Andrés Muschietti. Met: Jessica Chastain, Nicolaj Coster-Waldau, Megan Charpentier, Javier Botet. In: 40 bioscopen.****

Sommige filmmakers hebben alle geluk. Zoals de Argentijnse regisseur Andrés Muschietti wiens korte filmpje Mamá (2008) onder ogen kwam van Guillermo del Toro (Hellboy, Pan’s Labyrinth). De rest is Hollywoodgeschiedenis met als gevolg de eveneens simpelweg Mama geheten lange versie van dat freudiaanse spookfilmpje.

De film is hier en daar wel vergeleken met de Zweedse vampierfilm Let The Right One In (2008) om z’n mix van sfeer en psychologie. Maar Mama zit ook vol met doodenge klassieke horroreffecten, zo suggestief als de wangestalten onder het bed en de schaduwen op de muren.

De film is niet alleen een boze droom, maar gaat ook over de oudste nachtangst van de mens. Die voor het donker natuurlijk. En voor de onberekenbaarheid van de ander. Want wat als je moeder geen moeder is maar een monster? En wat als het allemaal nog veel ingewikkelder is: als de moederliefde zelf monsterachtig is bijvoorbeeld? En monsters ook moeders? En wat als de kinderen die deze moeders voeden en behoeden ook kleine monstertjes lijken?

Victoria en Lilly zijn zulke kleine monsters, als peuters door hun vader in het bos achtergelaten, en opgegroeid als wolfskinderen onder de hoede van een fantoom uit een andere wereld. Vijf jaar later worden ze weer gevonden en bij hun oom en zijn vriendin (een gothic Jessica Chastain) ondergebracht, op de voeten gevolgd door die schim, die schaduw, die oerkracht die ‘Mama’ schreeuwt.

Muschietti heeft er alles aan gedaan om Mama simpel te houden, maar de film bevat voldoende zijsporen en daarmee losse eindjes om nog een hele rits prequels en vervolgfilms voort te brengen. Maar daar wil je helemaal niet aan denken tijdens het kijken. Je moet je niet afvragen hoe het nou met de ouders van die meisjes zat, en wat de psychiater in de film nu precies op het spoor is, en waarom oom en tante zomaar een luxe huis aangeboden krijgen (waar dan wel elke lamp voortdurend knippert en flikkert). Als je daar te veel bij stilstaat, stort het knekelhuis al snel in elkaar.

De kracht van Mama is de geniepige manier waarop de film basale dingen als moederliefde en een arm om kleine weerloze kinderschoudertjes grotesk maakt en griezelig. Een uitvergroting van taboegedachten over het heilige moederinstinct. Een sprookje dat begint met ‘Er was eens’, maar dat je beter niet voor het slapen gaan kunt horen, omdat de wolf Roodkapje opeet, de boze stiefmoeder je redding is, en de fee eruitziet als een heks.