Het einde van een kleurig, klein cd-alternatief

Deze maand rolt de laatste MiniDisc-stereo van de band. De MiniDisc werd in 1992 gelanceerd, succesvol was hij nooit, volgens een trouwe fan.

Illustratie Fokke Gerritsma

„Een MiniDisc! Old school...” Het is de laatste jaren bijna de standaard reactie van interviewkandidaten als ik mijn opnameapparaatje pak. Dit deed me al vermoeden dat de MiniDisc zeldzaam aan het worden was. Maar de recente aankondiging van Sony om in maart zijn allerlaatste stereosysteem voor MiniDiscs te produceren, bevestigde het. Het tijdperk van de MiniDisc is ten einde. Als het al ooit bestond.

Ik kocht mijn draagbare MiniDisc-recorder (MD-recorder) eind jaren negentig toen ik net journalistiek studeerde. De koop was op aanraden van een medestudent; de opnamekwaliteit van het apparaat was veel beter dan die van de cassetterecorder en een MiniDisc kon in de longplay-stand vreselijk lang opnemen. Omdat ik toen speelde met het idee om bij de radio te gaan werken, leek het een slimme keus. Ondertussen hebben het apparaat en ik al tegenover honderden mensen gezeten. En ik ben nog steeds tevreden.

Aan de instellingen van het apparaat heb ik sinds de vorige eeuw niks meer veranderd – ik zou ook niet weten hoe om eerlijk te zijn – en omdat ik de oplader ben kwijtgeraakt, gebruik ik al jaren een gewone batterij die op het apparaat geklikt kan worden. Die paar keer dat mijn MD-recorder in al die jaren dienst weigerde – altijd een vreselijk moment wanneer, meestal midden in een bijzondere of gevoelige anekdote van de interviewkandidaat, het apparaat met een luid, krassend geluid aankondigt ermee op te houden – lag het ook niet aan hem, maar aan een (goedkope) externe batterij.

Sony lanceerde de MiniDisc in 1992. Het schijfje moest de kwalitatief betere opvolger worden van het cassettebandje. De cd was al in gebruik, maar de consument kon er op dat moment nog niet mee opnemen – met de MiniDisc kon dit wel. En terwijl de metaalkleurige cd’s vreselijk krasgevoelig waren, hadden de trendy gekleurde MiniDiscs een plastic omhulsel dat ze tegen krassen beschermde. Daarbij waren de discs ook nog eens stukken kleiner dan cd’s; een discman paste met geen mogelijkheid in je jaszak, het draagbare MD-apparaat met gemak.

Toch verkocht Sony in het eerste jaar slechts 50.000 MiniDisc-recorders en -spelers. Dat had vooral te maken met de prijs, de eerste draagbare recorder in 1992 kostte 750 dollar en de versie die alleen kon afspelen 549 dollar. Alleen in Japan, waar cd’s een stuk duurder waren dan in hier, sloeg de MiniDisc aan. Ook omdat de jeugd de singeltjes omarmde. Sony probeerde hier eveneens albums op MiniDisc aan de man te brengen, maar die wonnen het nooit van de cd. Nog steeds vind je op Amazon allerlei titels, al zijn ze duur – Michael Jacksons Thriller kost nieuw meer dan 100 euro.

Op het Japanse succes na kreeg de MiniDisc nooit echt voet aan de grond. Een drastische prijsverlaging van de apparaten, eind jaren negentig, tot een derde van de oorspronkelijke prijs, haalde weinig uit. En toen Sony in 2004 een poging deed de MiniDisc opnieuw in de markt te zetten als de ‘Hi-MD’ met drie keer zoveel opslagruimte, was de consument al gewend aan internetdiensten, MP3-formaat, de iPod en de CD-R.

Toch had de disc al die tijd een redelijk trouwe fanbase, voornamelijk onder de muziek- en mediaprofessionals die MD-recorders gebruikten voor hun samples, jingles of interviews. Het was uiteindelijk niet genoeg om het apparaat in productie te houden. In 2011 besloot Sony al geen draagbare MD-recorders en -spelers meer te fabriceren. (Ter vergelijking: het bedrijf stopte pas in 2010 met het maken van de ouderwetse Walkman.) Deze maand rolt de laatste MD-stereoinstallatie van de fabrieksband. Net als bij een bandrecorder vroeger, bestond er van de MiniDisc een stereo-installatie voor thuis en in de studio, en een variant om op te nemen en af te spelen op locatie. Verwacht wordt dat er vanaf september dit jaar geen nieuwe MD-apparatuur meer in de winkels ligt.

Gelukkig voor mij en mijn apparaatje blijven meerdere fabrikanten de (opname)discs voorlopig wel maken. Maar als mijn recorder na bijna vijftien jaar trouwe dienst besluit er voorgoed mee op te houden, moet ook ik overstappen.