Een dans als verzetsdaad

De Harlem Shake is een rage onder Tunesische jongeren Al dansend vechten zij twee jaar na de revolutie voor meer vrijheid Moslimbroeders noemen de rage „verachtelijk”

Inès Abichou geeft toe dat ze de Harlem Shake aanvankelijk maar onzin vond. „Ik ben niet zo van de waan van de dag”, zegt de 26-jarige Frans-Tunesische, als dj actief onder de naam Missy Ness. Dat was vóór de Harlem Shake in Tunesië een zaak van nationaal belang werd en Abichou een van de voorvechters van het fenomeen.

Op 23 februari hadden de leerlingen aan het Imam Mouslim-lyceum in Menzah, een gegoede wijk in de hoofdstad Tunis, hun eigen versie van de Harlem Shake opgenomen. Dat zou nauwelijks zijn opgemerkt zonder de tussenkomst van Ayman Ben Ammar, een 23-jarige activist van Ennahdha, de partij van de Moslimbroeders die aan de macht is in Tunesië. Ammar schreef op Facebook dat hij met de minister van Onderwijs had afgesproken dat de directeur, opzichter en betrokken leerlingen van school zouden worden gestuurd omwille van hun „verachtelijk gedrag”. Twee uur later kondigde minister Abdellatif Abid, hoewel zelf lid van de linkse coalitiepartij Ettakatol, „de nodige maatregelen” aan tegen „de permissiviteit op het Imam Mouslem-lyceum”. „Mijn eerste reactie was: als ze zoiets onnozels al verbieden, wat doen ze dan straks met mensen die echt het verzet opzoeken?”, zegt Abichou.

Anders dan Egypte heeft Tunesië een sterke seculiere oppositie die vaak de confrontatie zoekt met de fundamentalisten. Het uitzenden van de film Persepolis, waarin God wordt afgebeeld, een tentoonstelling waarin de spot werd gedreven met de fundamentalisten en geflirt met godslastering: ze hadden allemaal het beoogde effect. „Als men zoiets doet en er komt geweld van, kan men zeggen dat het doel in zekere zin is bereikt”, zegt Abichou. „Dit was anders: die scholieren wilden helemaal niet provoceren, maar zich gewoon amuseren.”

Voor Abichou was dat reden om vorige week met drie andere vrouwen op te roepen tot een mega-Harlem Shake voor het ministerie van Onderwijs. Op Facebook zegden meer dan tienduizend mensen hun steun toe. Slechts een veertigtal mensen kwam opdagen. Reden: genadeloze regen en angst voor represailles van de salafisten.

Ondertussen verzetten scholieren her en der in Tunesië zich door een eigen Harlem Shake op te nemen. In Sidi Bouzid verhinderden salafisten tot tweemaal toe de opname. In een taalinstituut in Tunis joegen de scholieren de salafisten op de vlucht. Maandag nog moesten verschillende mensen naar het ziekenhuis worden afgevoerd nadat salafisten het Hoger Instituut voor de Menswetenschappen in Tunis binnenvielen.

„Ik denk dat de controverse rond de Harlem Shake veel jongeren heeft wakker geschud, ook die uit gegoede milieus. Ze beseffen dat de politieke situatie in het land ook aan hun eigen levens raakt”, zegt Abichou. Zij en de andere vrouwen willen het fenomeen van de Harlem Shake daarom laten uitvloeien in „een explosie van creativiteit”, „een verzetsbeweging tegen het obscurantisme”.

Maar ze wil ook weg van het pad van de confrontatie waarop Tunesië zich bevindt. „In Tunesië heeft men het tegenwoordig over wij en hen. Dat Ennahdha de salafisten vrij spel geven, is duidelijk. Anderzijds zijn er ook seculieren die Ennahdha het liefst zouden verbieden en de fundamentalisten opnieuw achter de tralies willen zien. Maar dat is geen oplossing. Ons gevecht is niet tegen de religie, maar voor de vrijheid van eenieder.”

Het collectief heeft nog meer plannen. Er komt een ‘Mezouid Shake’ met traditionele Tunesische muziek om de kritiek te pareren dat de jongeren te westers zijn. En er is een plan om de ophef rond de Harlem Shake te gebruiken mensen aan te zetten om naar Tunesië op vakantie te komen. „Tweehonderd hotels aan de kust zijn gesloten. Minder toeristen betekent minder banen en werkloosheid is de voedingsbodem voor extremisme”, zegt Skandrani.