De stem van het Belgische voetbal

Het tv-commentaar van de zondag overleden Rik De Saedeleer leverde de ‘soundtrack’ bij enkele van de grootste triomfen van de Rode Duivels.

Rik de Saedeleer: niet alleen voetbalcommentator, ook regisseur van wielerwedstrijden. Foto Mark de Vilder

Het was een ijskoude novemberavond in 1985, maar veel Belgen denken er met hartverwarmend plezier aan terug. De Rode Duivels verdedigden in de Kuip in Rotterdam een 1-0 voorsprong uit de heenwedstrijd tegen Oranje, in een play-off om de kwalificatie voor het wereldkampioenschap voetbal in Mexico. Nederland kwam op een 2-0 voorsprong, maar toch voelde de commentator van de toenmalige BRT, Rik De Saedeleer, dat er een Belgisch tegendoelpunt in de lucht hing. „Ze gaan lopen, ze gaan lopen!”, schreeuwde hij voorspellend door de microfoon, toen hij de Nederlandse verdedigers terug zag krabbelen. Enkele ogenblikken later viel de Belgische goal. „Daar is ’em! Ik weet niet eens wie het is, maar we zijn alweer op weg naar Mexico!”, jubelde De Saedeleer. De Rode Duivels kwalificeerden zich voor het eindtoernooi, waar ze uiteindelijk hun beste resultaat ooit zouden behalen: een halve finale, die ze verloren van de latere wereldkampioen Argentinië, met de toenmalige wereldster Diego Maradona.

Voor hele generaties Belgische voetballiefhebbers staan de beelden van die wedstrijd, en de wedstrijden in Mexico in hun geheugen gegrift. Mede dankzij of misschien wel net door de begeleidende ‘soundtrack’ van De Saedeleer, die tijdens wedstrijden van de Rode Duivels uitbundig en vaak humoristisch commentaar leverde. Zijn uitspraken zijn iconische voorbeelden van voetbalverslaggeving geworden. Ze duiken op als vragen in het Vlaamse quizcircuit, ze worden ook vandaag nog duizenden keren bekeken op YouTube.

De Saedeleer (Mechelen, 1924) was een uitstekend en dribbelvaardig voetballer die al op zijn vijftiende debuteerde in het eerste elftal van RC Mechelen, dat toen in de hoogste afdeling speelde. De Saedeleer werd met die ploeg één keer vicekampioen. Eén keer speelde hij voor de Rode Duivels. Wegens heupproblemen moest hij stoppen op dertigjarige leeftijd. De Saedeleer, die bekend stond om zijn spelinzicht, wilde graag trainer worden, maar de kans om een column te schrijven in de populaire krant Het Laatste Nieuws dreef hem richting journalistiek. Daar werd hij eind jaren vijftig weggeplukt door de toenmalige NIR, de publieke omroep, om commentaar te leveren bij voetbalwedstrijden. Dat zou hij veertig jaar doen, en zo de grootste triomfen begeleiden van de nationale ploeg en de succesvolle Europese campagnes van Anderlecht, Club Brugge en KV Mechelen.

De Saedeleer werd bekend om zijn volkse uitspraken en ludieke anekdotes, maar wordt door vriend en een enkele vijand ook erkend als een groot voetbalkenner. En hij schroomde niet om ook achter de schermen zijn invloed te laten gelden. De Saedeleer kon spelers en trainers maken of breken.

Naast voetbalcommentator was De Saedeleer ook een kundig regisseur van wielerwedstrijden, zowel de grote Vlaamse klassiekers als wereldkampioenschappen. In de tv-wereld stond hij bekend om dat vakmanschap. Zo huurde de Amerikaanse tv hem in voor de regie van het wereldkampioenschap in 1986 in Colorado Springs. Maar bij het grote publiek bleef hij toch vooral bekend als ‘de stem van ons voetbal’, zoals het boek dat Carl Huybrechts over hem schreef heet.

In 2008 kreeg De Saedeleer een ‘Vlaamse Televisie Ster’ voor zijn volledige carrière. Het laatste anderhalf jaar was hij vaak ziek. Zijn overlijden, afgelopen weekeind, werd gistermiddag bekendgemaakt door Huybrechts, die bij de nationale omroep het vak leerde van De Saedeleer.