Zwitserland heeft genoeg van salarissen topmanagers

De kiezers in Zwitserland hebben per referendum een wet aangenomen, die de aandeelhouders uitgebreide bevoegdheden geeft om de salarissen van managers aan banden te leggen en hen dwingt hun rechten op serieuze wijze uit te oefenen. De wet moet tot algehele transparantie leiden als het gaat om de salariëring van topfunctionarissen.

Gouden handdrukken of speciale bonussen, zoals die aan hoge managers worden uitgekeerd bij fusies, worden verboden. Het zich niet aan de bepalingen van de nieuwe wet houden is een misdrijf, dat met maximaal drie jaar gevangenis kan worden bestraft.

Ondernemingsbesturen doen er goed aan hier notie van te nemen: de publieke woede over de schijnbaar aanhoudende en weinig berouwvolle hebzucht ten tijde van de ernstigste economische inzinking sinds decennia dwingt overheden tot ingrijpen. In heel Europa is de verontwaardiging over particuliere excessen een beleidsprobleem geworden voor regeringen die proberen de noodzaak van bezuinigingen duidelijk te maken.

De Zwitsers hebben de nieuwe initiatiefwet met een overweldigende meerderheid van 68 procent goedgekeurd, ondanks een miljoenen kostende campagne van de lobbyorganisaties van het bedrijfsleven om hem te bestrijden. De nieuwe regeling is in veel opzichten strenger en breder dan het besluit van het Europese Parlement en de lidstaten van de Europese Unie van vorige week om door te gaan met een controversiële wet die beperkingen oplegt aan de bankiersbonussen – al was het maar omdat de Zwitserse wet voor álle sectoren geldt.

Zelfmatiging werkt niet en zelfbelang blijft de boventoon voeren. In de hele westerse wereld hebben ondernemingsbesturen lippendienst bewezen aan de noodzaak rekening te houden met de publieke opinie, maar in de bankensector – symbool van de onbescheidenheid – of het bredere bedrijfsleven is niet veel veranderd. In hun wanhoop nemen regeringen nu hun toevlucht tot drastischer maatregelen – zij het soms aarzelend: het Zwitserse referendum volgt op het onvermogen van het parlement om de publieke verontwaardiging te honoreren.

Overheidsinventie leidt vaak tot onhandig geklungel, waar levensgrote risico’s van onbedoelde gevolgen aan kleven. Maar regeringen hebben het recht om via wetgeving iets te doen aan sociale misstanden – en de buitensporige en provocatieve beloningen in de particuliere sector zijn dat. Intussen zijn de lobbyorganisaties die waarschuwden voor een economische apocalyps er niet in geslaagd hun gelijk te halen, of om ook maar iemand angst aan te jagen met hun boodschap dat ‘talent’ – zoals zij het noemen – naar vriendelijker landen zou kunnen uitwijken.

Het zou in ieders belang zijn als zij gehoor zouden geven aan de oproepen tot beschaafdheid die nu zelfs opklinken uit landen als Zwitserland – toch niet bepaald een kweekvijver voor een commando-economie à la de Sovjet-Unie.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.