Tony Blair: eerst liegt hij, daarna fantaseert hij

Als er iets is wat ik haat is het verjaardagsjournalistiek. Eén jaar Arabische Lente, twee jaar Arabische Lente, drie jaar (als het die haalt). Honderd dagen kabinet. Honderd dagen ná het kabinet. Vrouwendag, mannendag. Alle kranten vol met hetzelfde en dan ga je eens een keer voor de tv zitten: wéér die verjaardag.

Ik vind: een onderwerp moet zich opdringen en dat is per definitie niet doordat het zijn zoveelste verjaardag viert.

Dus dit stukje gaat niet over tien jaar Amerikaans-Britse invasie van Irak. Het gaat over wat de vroegere Britse premier Tony Blair zei ter gelegenheid van tien jaar Irak, dat is heel iets anders. De invasie begon trouwens 20 maart, en dat is het nog lang niet.

Blair dreef destijds als premier samen met de Amerikaanse president George Bush een slecht voorbereide oorlog tegen Saddam Hussein door. Met leugenachtige argumenten, zo staat vast: dat Saddam betrokken was geweest bij Osama bin Ladens aanslagen van 9/11 (nee) en dat hij stiekem massavernietigingswapens bouwde (niet meer).

Het was natuurlijk wel waar dat Saddam zijn bevolking zwaar onderdrukte, maar dat diende niet als officieel argument, dan moest je het hele Midden-Oosten gaan regime-changen. Inclusief vrienden van Blair en Bush als Mubarak en de oliesjeiks in de Golf.

Het publieke debat was tamelijk gepolariseerd. Je was vóór Bush en Blair; en wie dacht dat er misschien eerst wat beter moest worden nagedacht over de consequenties, die was voor Saddam.

Goed. Meer dan 4.400 Amerikaanse en 179 Britse militaire doden later, plus tussen de 100.000 en 200.000 Iraakse burgerdoden (die zijn niet officieel geteld), nog doorgaande terreur, groeiende tegenstellingen tussen sunnieten en shi’ieten en een Iraakse premier die zich meer en meer tot een Saddam light ontwikkelt, gaf Blair een interview aan de BBC. Daarin zei hij dat het dagelijks leven in Irak niet is wat hij had gehoopt. Hopen? Sinds wanneer wordt een invasie gebaseerd op hoop? Maar ja, zei hij, stel je eens voor dat Saddam niet ten val was gebracht. „Bedenk bijvoorbeeld wat er zou gebeuren als die Arabische revoluties nu nog doorgingen en Saddam, die waarschijnlijk twintig keer zo slecht is als Assad in Syrië, een opstand in Irak probeerde te onderdrukken? Denk aan de consequenties daarvan.”

Ja. Of niet. Als we gewoon wat gaan fantaseren weet ik er ook nog wel een paar. Misschien was Saddam wel tot inkeer gekomen of in een sigaar gestikt. Buitengewoon onwaarschijnlijk allebei, maar niet voor 100 procent uit te sluiten. Of laten we eens gaan fantaseren over een wél goed voorbereide operatie.

Maar u bent in elk geval gewaarschuwd, de Irakverjaardag komt eraan.

Carolien Roelants is Midden-Oostenredacteur van nrc.next en NRC Handelsblad. Zij schrijft elke dinsdag op deze plek een column over buitenlandse kwesties.