‘Rijk betaalt veel meer aan bus, tram en metro’

Bussen van Connexxion in Woerden. Er gaat veel meer geld naar bus, tram en metro, terwijl het aantal reizigers nauwelijks stijgt. Foto ANP / Robert Vos

Een goede dienstregeling, milieuvriendelijkheid en wifi onderweg; omdat daar de afgelopen jaren flink wat geld voor gevraagd is, is de rijkssubsidie voor bus, tram en metro verdubbeld. Ondertussen is het aantal reizigers nauwelijks gestegen.

Dat schrijft het FD vanochtend. Tussen 2004 en 2010 stegen de uitgaven aan het openbaar vervoer (exclusief de trein) met 105 procent, tot 1,9 miljard euro. Het aantal kilometers dat alle reizigers samen met bus, tram en metro aflegden steeg met maar vijf procent.

De provincies en stadsregio’s, die verantwoordelijk zijn voor het openbaar vervoer, zouden nauwelijks op de kosten letten. Er worden vooral eisen gesteld aan de dienstregeling, de milieuvriendelijkheid en de aanwezigheid van wifi, maar de vervoerders hoeven de kosten volgens het onderzoek vaak niet te onderbouwen. De provincies en stadsregio’s zouden niet erg geïnteresseerd zijn in de kosten omdat het rijk de rekening voor het grootste deel betaalt.

De kosten zouden ook oplopen doordat van concurrentie nauwelijks sprake zou zijn. Bij een op de vijf aanbiedingen is er volgens het onderzoek maar één bieder. In de meeste grote steden is geen sprake van concurrentie en mag maar één vervoerbedrijf actief zijn. Zo’n zestig procent van de 1,9 miljard euro rijkssubsidie gaat naar de stadsregio’s. De reizigers dragen met de aankoop van kaartjes minder dan dertig procent van de eigenlijke kosten van het stedelijk openbaar vervoer bij.

Het is niet duidelijk of het extra geld in betere trams en bussen is gaan zitten of in extra winst voor vervoerders als Connexxion, Veolia en Arriva. Hun moedermaatschappijen maken meestal niet bekend wat de resultaten in Nederland zijn.

Fouten in onderzoek - studie is ingetrokken

Update: De OV-subsidies zijn waarschijnlijk helemaal niet verdubbeld. SEO Economisch Onderzoek heeft de Discussion Paper ‘Werkt de markt voor openbaar vervoer?’ ingetrokken, omdat er fouten zijn gemaakt. Op zijn website meldt het bureau:

[Uit nader onderzoek] is gebleken dat de Rijkssubsidies voor openbaar vervoer uit 2004 in het Discussion Paper ten onrechte zijn vergeleken met de Rijksbijdrage (BDU) in de jaren erna. Daardoor zijn in de Discussion Paper de uitgaven aan regionaal openbaar vervoer in 2004 onderschat, en is de groei in die uitgaven in de periode 2004-2010 overschat. Daarop heeft SEO de Discussion Paper ingetrokken en van de website verwijderd.