Met senatoren wordt nu volop gebeld

De Eerste Kamer doet er meer toe dan ooit. En dus wordt er bij alle partijen volop gebeld, gemaild en ge-sms’t met senatoren.

Oude tijden herleven in de Tweede Kamer. Daar zit Loek Hermans in de vleugel van de VVD, loopt Elco Brinkman aan de andere kant van het pand de CDA-fractiekamer binnen, en ontvangt D66 een verdieping hoger Roger van Boxtel. De mannen die hier tussen 1982 en 2002 liepen als Tweede Kamerlid en minister, zijn weer helemaal terug.

Ze werken aan de overkant van het Binnenhof, in de Eerste Kamer. Maar in plaats van daar één dag in de week met enige distantie te reflecteren en wetgeving te toetsen, zijn ze plotseling weer doorslaggevend in de actuele politieke ontwikkelingen. Alles wat het kabinet van VVD en PvdA wil, van hervormingen op de woningmarkt tot miljardenbezuinigingen, staat of valt met steun van de oppositie in de senaat. En daarvoor is overleg nodig, veel overleg.

Bij het CDA „hebben we er ook meer tijd voor”, zegt Kamerlid Raymond Knops. „Nu we niet meer in het kabinet zitten, hebben we geen bewindsliedenoverleg meer. Dat hebben we bij het aantreden van dit kabinet meteen vervangen door overleg met de Eerste Kamer.” Daarnaast schuift wekelijks iemand van de Tweede Kamer aan bij de fractievergadering in de Eerste Kamer – afhankelijk van het onderwerp. Het CDA wist dat het met 11 zetels in de senaat doorslaggevend zou kunnen zijn.

Bij D66 was er al twee keer per week overleg, maar is vooral het aantal telefoontjes, mails en sms’jes opgevoerd. „Bij iets actueels als het woonakkoord willen zij wel enig gevoel hebben hoe dat hier gaat landen”, zegt Roger van Boxtel, senaatsfractievoorzitter. Toen in de Eerste Kamer een motie over hypotheken werd ingediend, vroeg hij Tweede Kamerleden hoe hij het beste kon stemmen.

GroenLinks heeft de banden ook aangehaald. „Na het aantreden van Rutte II zijn we begonnen met een wekelijks gezamenlijk overleg met de fracties”, zegt fractieleider Tof Thissen. „Aan het Lenteakkoord heb ik geen goed gevoel overgehouden. Dat werd door de Tweede Kamerfractie over de schutting gegooid.”

Voor de coalitiefracties is minder veranderd. De senaatsfractievoorzitters schoven al wekelijks aan bij de Tweede Kamer. Ze doen ook mee met het wekelijkse overleg met ministers en staatssecretarissen. Hermans gaat „regelmatig even langs om te weten wat er speelt”. Hij was ook direct betrokken bij de formatie.

Bij de SGP is misschien wel het minste veranderd, zegt fractieleider Kees van der Staaij. De partij had bij Rutte I al een bijzondere rol. Het overleg met Gerrit Holdijk – 22 jaar senator – is „gewoon eens per week, hij heeft immers geen eigen fractie om mee te vergaderen”. Volgens Van der Staaij heeft al dat overleg niet alleen te maken met de kabinetsminderheid in de senaat. „Je ziet dat de senaat steeds politieker wordt. Vroeger was een motie een zeldzaamheid, nu worden ze steeds vaker ingediend. Dat komt niet door de minderheid, maar vooral door de activistische politici die nu in de senaat zitten. Zij zijn de Tweede Kamer gewend.”