‘Gedood’ door moeder: maar welke?

De dood van een Russisch adoptiekind in Amerika zet de betrekkingen weer verder op scherp. Is Max mishandeld in Dallas of is dat al gebeurd in Pskov?

Max (links) overleed in januari in Texas, Kristopher woont daar nog.

Moskou. - Max (3) en Kristopher (2) Shatto werden in Rusland geboren als Maksim en Kirill Koezmin, door hun moeder afgestaan aan een weeshuis en vervolgens geadopteerd door het Amerikaanse echtpaar Alan en Laura Shatto uit Dallas.

In januari stierf Max in Texas. Twee weken geleden kwam Rusland erachter. „Hij is vermoord door zijn moeder”, twitterde de Russische presidentieel afgezant voor kinderrechten, Pavel Astrachov. Een storm brak los. Twaalf gezinnen verklaarden zich bereid het achtergebleven broertje terug te adopteren. Van staatswege werd een appartement ter beschikking gesteld.

Max is, voor zover bekend, het twintigste Russische adoptiekind met wie het in de VS niet goed afliep. Overtuigd dat kinderen daar meer gevaar lopen dan elders, nam de Doema eind vorig jaar een wet aan die adoptie van Russische kinderen door Amerikanen verbiedt.

Max en Kristopher zijn afkomstig uit hetzelfde adoptiehuis in de regio Pskov als de peuter Dima Jakovlev, die door zijn Amerikaanse vader werd achtergelaten in de auto en stierf aan oververhitting. De vader, die diepe spijt betuigde, kreeg geen celstraf, ook niet voorwaardelijk. Ook al was het een ongeluk, dat klopt niet, vond ook de directeur van het weeshuis, die in december een interview gaf aan deze krant.

Hoe Max in Dallas stierf, daarover lopen de verklaringen uiteen. Op de weeshuisdirecteur in Pskov maakte het echtpaar Shatto een positieve indruk. Maar volgens Astachov is hij vergiftigd met chemische preparaten waarmee zijn moeder hem koest zou hebben willen houden. Jeugdzorg in Dallas ontving klachten over mishandeling en verwaarlozing, maar moet die nog controleren. Amerikaanse artsen concludeerden na autopsie dat het jongetje zichzelf dodelijk heeft verwond. Astachov gelooft niet dat dat zomaar kan.

Maar hoe kan het dat er nu al twee kindjes uit hetzelfde adoptiehuis zijn doodgegaan? De vraag of hier geen sprake is van lugubere kinderhandel, speelt opnieuw op. Alle adopties uit het weeshuis in Pskov zijn voorlopig opgeschort.

Maksim en Kirill lijken in ieder geval niet zonder reden te zijn afgestaan. De biologische moeder van de broertjes, Joelia Koezmina, werd vorige maand met haar nieuwe partner naar een Moskouse tv-studio gehaald om daar te verklaren dat ze haar drankprobleem onder controle had en Kirill dus terug wilde. Tijdens de nachtelijke treinrit terug naar Pskov misdroegen de twee zich vervolgens dusdanig, dat ze halverwege werden overgedragen aan de politie. Ze hadden whisky bij zich. Dure alcohol, mogelijk betaald van een smak geld die het tv-station zou hebben uitgekeerd voor hun komst.

Alle kinderen in het adoptiehuis in Pskov hebben aangeboren afwijkingen, meestal het gevolg van alcoholmisbruik door de moeder. Vaak gaat het om ernstige gedragsstoornissen. Ook Maksim zou daar last van hebben gehad. Elk volgend kind van een alcoholverslaafde moeder is er erger aan toe. Wat dat voor Kristopher betekent, is onbekend.

Maar in Rusland is Kirill inmiddels inzet geworden van een bredere boodschap aan het eigen volk. Zaterdag betoogden er in Moskou zo’n tienduizend mensen voor herstel van traditionele gezinswaarden en het terughalen van Kirill Koezmin naar Rusland. De organisatie deelde chocolade uit: voor de kinderen.