Er zijn nog 34.000.000 wachtenden voor u

Na een geruchtmakende verkrachting kreeg Delhi vijf snelrechtbanken voor verkrachtingszaken Maar het tempo is er alweer uit In India wachten ruim 34 miljoen zaken op een vonnis

India dreigt opnieuw een modderfiguur te slaan in de zaak van de 23-jarige studente die overleed na verkrachting door zes mannen. Dat gebeurde in een bus die onder de ogen van de politie urenlang door New Delhi reed. De zaak leidde eind vorig jaar tot woedende protesten.

Nu is het de trage rechtsgang die tot verontwaardiging leidt. Er dreigt te gebeuren waar de demonstranten al bij voorbaat woedend over waren: het proces wordt een slepende zaak. Juist om dat te voorkomen werden na de protesten in Delhi vijf rechtbanken aangewezen voor snelrecht in verkrachtingszaken. Maar de vaart is er alweer uit. De zaak tegen een van de verdachten, die minderjarig is, is zondag pas begonnen.

Een grote hoop

En de procedure tegen de overige vijf mannen, waarbij de politie zegt onomstotelijk DNA-bewijs in handen te hebben, is flink vertraagd. Volgens ingewijden gaat die zaak nog zeker drie maanden duren. Volgt daarna een hoger beroep, dan belandt de zaak op de grote hoop. En die hoop is héél groot. Ruim 34 miljoen zaken wachten op een vonnis. Bij het huidige tempo zou het 360 jaar duren voordat de achterstand is ingelopen.

Rajwanti (34) weet uit eigen ervaring hoe uitzichtloos het is om je recht te halen in India. Al ruim zes jaar voert ze een eenvoudige civiele rechtzaak tegen haar man. Ze liet alles achter toen ze met de kinderen van hem wegvluchtte omdat hij gewelddadig was. Hij wil scheiden, zij wil daar pas mee akkoord gaan als hij alimentatie betaalt voor hun twee zoontjes en de zuurverdiende huwelijkssieraden teruggeeft aan haar familie.

Lage kaste

Ook heftige verkrachtingszaken duren in India vaak jaren. Navraag leerde dat bij de groepsverkrachting die begin januari leidde tot de dood van de 21-jarige Julie Singh, de arrestanten nog steeds niet officieel in staat van beschuldiging zijn gesteld. „We weten niet eens of het politieonderzoek is afgerond. Nu er geen media-aandacht meer is, vertellen ze ons niets meer”, zei vader Darham Singh. Uttar Pradesh, de deelstaat van de familie Singh, die behoort tot een lagere kaste dan de verdachten van de verkrachting, biedt geen snelrecht.

Snelrechtbanken zijn niet nieuw in India: tussen 2007 en 2011 werden er honderden ingesteld om achterstanden aan te pakken. Ze werkten miljoenen zaken weg, maar het geld is op. De Indiase deelstaten moeten ze nu zelf bekostigen, maar hebben daar niet altijd geld voor.

„Vaak kwam de rechter niet opdagen”, vertelt Rajwanti in een poging uit te leggen waarom haar zaak al ruim zes jaar duurt. „Dan kregen we te horen dat hij aanwezig moest zijn in een belangrijkere zaak.” Ze is schoonmaakster en verdient de kost voor haar twee kinderen en haar moeder. Met haar lage inkomen heeft ze recht op een pro deo-advocaat. Vaak profiteren die van de wanhoop van hun cliënten door onderhands geld te vragen. Twee weken geleden was de rechter wél op de zitting, maar kwam haar advocaat niet. Hij wilde smeergeld, 500 rupees (7 euro), en dat had ze niet. Ze gaat nu voor de zesde maal op zoek naar een nieuwe advocaat.

Discutabele stoplap

Snelrecht is op zijn best een discutabele stoplap, zegt Colin Gonsalves, advocaat bij het Hoogste Gerechtshof van India. „Alle reguliere rechtszaken zouden snel en zorgvuldig moeten zijn. Dat is een fundamenteel mensenrecht.” Volgens hem ligt de oplossing voor de hand: benoem meer rechters. Al bij vijftig rechters per miljoen inwoners zijn volgens Gonsalves de achterstanden snel verdwenen. India kent nu elf rechters per miljoen inwoners. Ter vergelijking: Nederland heeft zo’n 140 (voltijds)rechters per miljoen inwoners.

Daarvoor is 750 miljoen euro nodig, een bedrag waar India’s Hoogste Raad al jaren vergeefs om vraagt. De regering gaf zonder omhaal hetzelfde bedrag uit om de nationale vliegmaatschappij Air India te redden. „Politici zien rechters als een obstakel voor economische groei. Ze werpen zich vaak op als beschermers van het milieu en arme boeren”, zegt Gonsalves. Dus dat geld ziet hij voorlopig niet komen.