De achter-achter-achter-achter-achter-achter-achter-achter-achter-achter-kleinzoon van een zeeheld

Nazaten van Michiel de Ruyter dragen vandaag een verzameling familiestukken over aan het Nationaal Archief, zoals kapiteinsbrieven met fraaie zegels. „Bij mij komen ze op zolder terecht. Dat is doodzonde”, zegt Frits de Ruyter de Wildt.

Het handschrift is nog maar nauwelijks leesbaar. Zonlicht heeft de letters op het papier doen vervagen. Het is de brief van een vader aan zijn dochter en schoonzoon. De vader, een oude zeeman, vertelt wat hij de afgelopen tijd aan boord van zijn schip zoal heeft meegemaakt. Ter afsluiting wenst hij zijn familie een „langduyrende gesontheijt” en vraagt „de kinderen altsaemen voor mij te kussen”. Hij tekent, met wilde hanepoten: Michiel Ad. Ruijter. Datum: 24 maart 1676, voor de kust van de Italiaanse stad Melazzo.

Een maand later is Michiel de Ruyter dood, overleden na een zeeslag met de Fransen. De brief van 24 maart is de laatste die van zijn hand bewaard is gebleven (op deze pagina is die op de achtergrond afgedrukt). Drie eeuwen lang is het schrijven in het bezit geweest van zijn nakomelingen. Vandaag draagt Frits de Ruyter de Wildt de brief over aan het Nationaal Archief in Den Haag, samen met nog enkele honderden stukken die bij hem thuis lagen.

De Ruyter de Wildt stamt af van Alida, de dochter aan wie De Ruyter zijn laatste brief stuurde. Hij is twaalf generaties verwijderd van de beroemdste zeeheld uit de Nederlandse geschiedenis. „Deze papieren lagen tot zijn overlijden in een kist onder het bed van mijn vader. Bij mij komen ze op zolder terecht. Dat is doodzonde. Ik wil dat iedereen ze kan bekijken. Daarom ben ik ook blij dat het Nationaal Archief veel stukken gaat digitaliseren. Dan zijn ze via internet makkelijk te raadplegen.”

De verzameling die De Ruyter de Wildt vandaag aan het Nationaal Archief overdraagt, bestaat niet alleen uit papieren van de admiraal zelf. Zo zitten er onder meer twee Engelse kapiteinsbrieven bij, met prachtige zegels, die De Ruyter buitmaakte toen hij in 1664 voor de kust van Ghana de schepen Victory en Martha buitmaakte.

De nazaten van De Ruyter deden een groot deel van het familiearchief in 1895 al van de hand aan het Rijksarchief, voor de toen niet onaanzienlijke som van 15.000 gulden. „Over de verdeling van dat geld ontstond toen ruzie binnen de familie”, zegt De Ruyter de Wildt. „Ik heb besloten deze papieren over te dragen voor het symbolische bedrag van één florijn. De overhandiging doe ik samen met met nog twee nazaten van De Ruyter, die via een andere tak aan hem verwant zijn.”

De familienaam De Ruyter stierf uit met de bastaardzoon van Engel de Ruyter, Michiel de Ruyters enige mannelijke nakomeling. Een voorvader van De Ruyter de Wildt kreeg in 1817 bij koninklijk besluit toestemming om de naam De Ruyter toe te voegen aan zijn achternaam De Wildt, omdat hij zijn afkomst kon herleiden tot Alida. „In de tijd na de Napoleontische overheersing vond men het in Nederland belangrijk om de banden met het roemrijke verleden aan te halen. De ontdekking van de familie van Michiel de Ruyter paste mooi in dat streven.”

De papieren die vandaag aan het Nationaal Archief zijn overgedragen, waren decennialang kwijt, vertelt De Ruyter de Wildt. „We dachten dat alles in 1895 was verhuisd, maar ergens in de jaren zeventig maakte een oom een doos open om eens te kijken of hij de inhoud ervan kon weggooien. Toen zag hij onder meer brieven van De Ruyter, Johan de Witt, Maarten Tromp. Die hebben we maar niet weggedaan.”

Na het overlijden van zijn vader kwam Frits de Ruyter de Wildt in het bezit van de papieren. Hij kreeg van jongs af aan thuis verhalen te horen over zijn illustere voorouder, zegt hij. „Dan ging de televisie uit en kwam de biografie van Gerard Brandt uit 1687 op tafel. Mijn broer vond dat verschrikkelijk; die heeft helemaal niets met Michiel. Maar bij mij was het het begin van een levenslange interesse.”

In het huis van De Ruyter De Wildt blijven ook na de overdracht van de papieren nog genoeg herinneringen aan de grote admiraal over. Naast schilderijen en borstbeelden beschikt hij over een aantal kanonskogels die zijn teruggekomen van de beroemde tocht naar Chatham. De Ruyter De Wildt houdt voordrachten voor scholen en bedrijven over Michiel de Ruyter. „Iedereen zet altijd grote ogen op als ik met die kogels binnenkom.”

Hij merkt dat er de laatste jaren veel meer aandacht is voor het levensverhaal van zijn voorouder. „Bij de herdenking van het driehonderdste sterfjaar van De Ruyter in 1976 ging ik samen met een nichtje een krans leggen bij zijn standbeeld in Vlissingen. Daar was toen verder bijna niemand. Bij de opening van het De Ruyterjaar in 2007, vierhonderd jaar na zijn geboorte, was er een groot feest, met de koningin erbij. Bij de opening lagen er wel dertig bossen bloemen en kransen.”

Michiel de Ruyter was een held zonder smetten, zegt zijn achter-achter-achter-achter-achter-achter-achter-achter-achter-achterkleinzoon. „Dat maakte hem als symboolvoor deze periode van de vaderlandse geschiedenis onomstreden. Aan de meeste beroemde mensen uit de Gouden Eeuw kleeft wel iets minder prettigs, maar bij Michiel is dat niet zo. Hij deed zijn plicht voor het vaderland en was verder vooral een zeer godvruchtige persoon. Dat soort mensen kom je tegenwoordig niet veel meer tegen.”