‘ Scheepvaart loost jaarlijks half miljoen liter olie in Noordzee’

HOEK VAN HOLLAND - Een container schip op de noordzee, opweg naar de haven van Rotterdam. ANP PHOTO ROBIN UTRECHT Foto ANP / Robin Utrecht

De scheepvaart loost jaarlijks ongeveer een half miljoen liter olie illegaal in de Noordzee. Dat blijkt uit een analyse van patrouillerende kustwachtvliegtuigen over de afgelopen twintig jaar, die is verricht door de Universiteit van Tilburg, meldt de Volkskrant.

De Noordzee is een van de drukst bevaren en meest vervuilde zeeën ter wereld. Schepen produceren oliehoudende reststoffen aan boord. Lozen op zee is verboden, maar goedkoper dan dit in de haven aan te geven of zelf te verbranden in een installatie aan boord. Sinds 1992 is het aantal illegale lozingen op de Noordzee met ruim driekwart gedaald, onder andere door betere controles.

Misdaadeconoom Ben Vollaard onderzocht over de periode 1992-2011 de manier waarop schippers de regels ontduiken. Vrijwel dagelijks speuren kustwachtvliegtuigen naar schepen met daarbij olievlekken op het wateroppervlak. Die worden gefotografeerd en gebruikt als bewijs bij vervolging. Maar bij foto’s die ‘s nachts zijn genomen, is niet te zien of het om olie gaat. Daardoor is de pakkans nihil, stelt Vollaard.

Na zonsondergang neemt aantal vlekken toe

Uit de analyse van kustwachtgegevens blijkt dat het aantal vlekken op zee sterk toeneemt na zonsondergang, als de hoofdmachinist wachtdienst heeft. Hoe later de zon ondergaat, hoe later de golf van lozingen begint.

Het vlekkenpatroon bewijst volgens Vollaard dat het gaat om illegale olielozingen, en niet om bijvoorbeeld algen. De vlekken worden vooral waargenomen op de doorgaande scheepvaartroutes en rond de vaarroutes naar IJmuiden, Rotterdam en Antwerpen. De illegale lozingen zijn enorm schadelijk voor het milieu.

Andere opsporingsmethode

De onderzoeker pleit dan ook voor een andere manier om verdachte schippers op te sporen; kustwachtpiloten zouden gebruik moeten maken van een ‘uitwerpboei’ die ‘s nachts een monster neemt van een verdachte vlek bij een schip. De boei is later op te pikken door de kustwacht. In Zweden zijn daarmee al positieve resultaten geboekt. Ook het aantal inspectievluchten moeten worden verhoogd. Bovendien vindt Vollaard dat boetes voor illegale lozingen in Nederland ook ‘uitzonderlijk laag’ zijn.