Melk giftig, maar kwam niet in de winkels

In de melk van twee Nederlandse melkveebedrijven is zes weken geleden de giftige stof aflatoxine aangetroffen. De melk is niet in de winkels terechtgekomen. „Dankzij onze controle hebben we de melk uit de keten kunnen halen”, stelt een woordvoerder van de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO).

Aflatoxinen behoren tot „de meest kankerverwekkende stoffen die we kennen”, zegt Tinka Murk, hoogleraar milieutoxicologie aan Wageningen Universiteit. Inname van de stof boven bepaalde normen leidt tot een „grote kans” op de ontwikkeling van leverkanker. Eén kilo melk mag niet meer dan 0,5 microgram aflatoxine bevatten. Een microgram is eenmiljoenste gram.

Aflatoxinen kunnen in melk terechtkomen als koeien besmet veevoer hebben gegeten. Van de inname van het gif door koeien komt volgens hoogleraar Murk „2 tot 6 procent” als „metaboliet” in de melk terecht. Voor koeien zelf is er geen gevaar. „Koeien worden niet oud genoeg om leverkanker te ontwikkelen.” Aflatoxinen worden geproduceerd door schimmels in partijen noten, granen en maïs. De schimmels gedijen vooral als de producten worden bewaard in warme, vochtige omstandigheden. Vooral oogsten uit warmere landen zijn daar kwetsbaar voor.

Onduidelijk is of de vervuiling van de Nederlandse melk iets te maken heeft met de recente ontdekking van vervuiling van enkele partijen veevoer. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) doet een „traceringsonderzoek” naar een partij met aflatoxinen besmette maïs uit Servië. Die is via de Rotterdamse haven geleverd aan veevoederbedrijven in Duitsland en mogelijk ook in Nederland. In Duitsland zouden 3.600 bedrijven veevoer met deze maïs hebben ontvangen. Ook onderzoekt de NVWA een partij besmette maïs uit Roemenië, die via België aan drie Nederlandse veevoederbedrijven is geleverd. Eén van deze bedrijven heeft laten weten dat er „geen gevaar voor de volksgezondheid” is. Bij de twee andere bedrijven loopt nog een onderzoek.

De NVWA controleert al jaren partijen levensmiddelen en grondstoffen op mycotoxinen, door schimmels geproduceerde stoffen waartoe ook de groep van aflatoxinen behoren.