Meer doden na nieuws over Diane

Er zijn in 25 jaar tijd misschien tien vrouwen overleden door ‘pil’ Diane 35. Dat bleek pas toen de pil in het nieuws kwam.

Bij Lareb, het bureau dat bijwerkingen van geneesmiddelen bijhoudt, zijn alleen al in februari bijna honderd meldingen van bijwerkingen van Diane 35 binnengekomen. Daarmee liep in één maand tijd het totaal aantal ooit gemelde bijwerkingen over een pil die al ruim 25 jaar op de markt is op ruim 200 naar 332.

Bij 73 gebruiksters ontstond een trombose, een bloedstolsel in de aderen. Trombose kan leiden tot een gevaarlijker longembolie – een bloedprop in de longen. Longembolie is 46 keer gemeld. En tienmaal overleed een, meestal jonge Diane-gebruikster. Het is niet absoluut zeker dat de doden door Diane vielen. Het kan ook toeval zijn. Tot een maand geleden was één sterfgeval bij Lareb bekend.

1 Wie lopen er eigenlijk gevaar? In het eerste gebruiksjaar van Diane 35 is het trombosegevaar veruit het grootst. Daarom heeft het College ter Beoordeling Geneesmiddelen vandaag aan huisartsen geadviseerd om Diane 35 voorlopig niet meer aan nieuwe gebruiksters voor te schrijven. Wie ooit Diane 35 heeft gebruikt en ermee is gestopt, loopt geen gevaar meer. De kans op de dood door Diane is erg klein, want er zijn ongeveer 160.000 die Diane 35 slikken.

2 Hoe lang is al bekend dat Diane 35 trombose kan veroorzaken? Dat staat al vast sinds halverwege de jaren negentig. Alle anticonceptiepillen geven een zeer kleine kans op trombose. Maar de modernere derde- en vierdegeneratiepillen hebben een risico dat anderhalf keer zo hoog is. Daar hoort Diane 35 bij. Aan artsen is toen al aanbevolen om in principe alleen pillen van de tweede generatie (met de actieve stoffen levonorgestrel, norethisteron of lynestrol) voor te schrijven. Maar in Nederland gebruikt, ondanks alle waarschuwingen, nog steeds een kwart van de vrouwen een derde- of vierdegeneratiepil, meldde de Stichting Farmaceutische Kengetallen half januari.

3 Waarom is er nu alleen over Diane opwinding? Het is uit Frankrijk overgewaaid. Het Franse ministerie van volksgezondheid had er genoeg van dat ook in dat land zoveel artsen nog steeds pillen van de derde en vierde generatie voorschrijven. Uit gemakzucht, of onder druk van de farmaceutische industrie. Sinds begin dit jaar worden de gevaarlijker pillen niet meer door de ziektekostenverzekering vergoed. Maar Diane 35 dreigde hieraan te ontsnappen omdat die pil niet als anticonceptiepil, maar officieel alleen als middel tegen jeugdpuistjes is geregistreerd. Dat is overigens ook in Nederland zo. Toen bedacht de Franse medicijnenwaakhond het volgende: een heel klein tromboserisico wordt voor alle pillen aanvaardbaar geacht, want (ongewenste) zwangerschappen zijn gevaarlijker. Maar een acnemiddel dat levensgevaarlijke trombose geeft, was onaanvaardbaar. Daarom willen de Fransen Diane 35 van de markt halen.

4 En hoe gaat het nu verder in Nederland?Vanwege Europese wetten mogen de Fransen Diane 35 pas van de markt halen als de Europese medicijnregistratie-autoriteit (EMA) er een oordeel over heeft gegeven. De EMA bereidt dat voor. Het komt, naar verwachting, in april of mei. De uitspraak kan gevolgen hebben voor de hele EU. Het Nederlandse College ter Beoordeling van Geneesmiddelen besluit of Diane 35 op de markt mag blijven als er een EMA-advies is.