Gokken op een vroegtijdige dood

Complexe financiële producten zorgden al voor heel wat ellende Vandaag wordt de winnaar bekendgemaakt van een ‘talentenjacht’ voor de meest riskante constructie Linke producten zijn er nog genoeg te vinden

Redacteur Financiën

Complexe financiële producten gaven een jaar of vijf geleden het startschot voor heel wat ellende in de wereld. Maar denk niet dat ze er niet meer zijn. Na een Idols-achtige competitie op internet, blijkt dat er nog altijd een willekeur aan opmerkelijke financiële producten te verhandelen is – en er nog elke dag bijkomen. Producten waaraan grote, verborgen risico’s kleven en hoge ondoorzichtige kosten. Maar ook producten waarbij beleggers short kunnen gaan op een toename van het aantal verkrachtingen in Londen.

De ‘talentenjacht’ heeft een naam: „Europa zoekt het gevaarlijkste financiële product”. Het is te bekijken op de site dangerous-finance.eu. Het gaat om een initiatief van de Duitse Europarlementariër Sven Giegold (Groenen). Op zijn site konden burgers, consumentenbelangenorganisaties en investeerders de afgelopen weken kandidaten aanmelden. Een jury van financiële experts en economische journalisten selecteerde hier de finalisten uit. Gewone mensen konden daaruit weer een winnaar kiezen.

‘Gevaarlijk’ wordt ruim gedefinieerd. Het gaat niet alleen om op het oog veilige maar in werkelijkheid zeer riskant producten. Het gaat ook om producten die mensen schade kunnen berokkenen terwijl ze niets met de handel te maken hebben.

Giegolds initiatief heeft een bonte lijst opgeleverd van meer dan zestig producten (zie kader). Maar de vraag is hoeveel er nog over het hoofd zijn gezien. Omdat vooral gewone mensen de kandidaten hebben gesuggereerd, zijn het met name de usual suspects die op het lijstje staan. Vermoedelijk is er nog een lading producten die aan het oog onttrokken blijft. De quants, de briljante whizzkids die de rampproducten van 2008 ontwierpen, hebben niet stilgezeten. Met innovatie win je de concurrentieslag. Daarin schuilt misschien ook wel het grote gevaar.

Giegold wil de winnaar, die vandaag bekend wordt gemaakt, aanmelden bij de Europese toezichthouder die financiële producten kan verbieden, de ESA. Tot nu heeft die zijn bevoegdheid slechts één keer gebruikt: voor een verbod op naked short selling, het speculeren op een koersval van aandelen zonder ze zelf te bezitten. Dat terwijl er volgens Giegold nog zoveel te doen is.