Slepende crisis funest voor banken en bouw

In dit jaarcijferseizoen wordt duidelijk hoezeer banken en bouw onder de crisis zuchten. En het ergste moet nog komen.

De opluchting in de financiële wereld was een paar weken geleden groot. ECB-baas Mario Draghi meldde op 1 januari bij wijze van nieuwjaarswens dat het ergste van de crisis eindelijk achter de rug was. Maar nu, sinds vrijdag de jaarcijfers van de belangrijkste spelers in de Nederlandse financiële wereld allemaal zijn gepubliceerd, valt er maar één conclusie te trekken: het wordt nog veel erger. De échte pijn komt dit jaar.

Alle grote banken, ING, ABN Amro en Rabobank (door de nationalisatie van SNS is het onduidelijk wanneer die bank haar cijfers presenteert), kwamen deze en vorige week met cijfers. Bij alle banken komt het er op neer dat het eigenlijk heel slecht gaat – ook al probeerden sommige banken dat te verdoezelen met eufemistisch taalgebruik zoals ‘waardeveranderingen’. De winsten daalden fors. Duizenden werknemers gaan hun baan kwijtraken.

Maar de banken bleken bij elkaar ook voor miljarden aan voorzieningen getroffen te hebben voor stroppen die ze dit jaar verwachten. Met name op leningen aan het midden- en kleinbedrijf, maar ook op kredieten aan vastgoedbedrijven en particulieren (hypotheken). Bij Rabobank alleen liepen de voorzieningen op de vastgoedpoot in 2012 op tot 2,4 miljard euro, 10 procent van de totale portefeuille. Het komende boekjaar zei Rabobank nog 700 miljoen euro apart te gaan zetten.

Boosdoener is het uitblijven van het economisch herstel, zie ook de CPB-cijfers van deze week die opnieuw een somber vooruitzicht boden. In de komende twee jaar raken naar verwachting nog eens 100.000 mensen werkloos. De toenemende werkloosheid in combinatie met de aanhoudende problemen bij veel kleine en middelgrote bedrijven, zijn funest voor banken.

Ook de bouwsector zucht diep onder de crisis, bleek deze week uit de jaarcijfers van bouwbedrijf Heijmans dat in 2012 een verlies leed van 89 miljoen euro. Bouwbedrijven krijgen klap op klap doordat niet alleen de huizenmarkt stilstaat en de woningbouwproductie op een dieptepunt is aangeland, maar ook de overheid de aanleg van nieuwe wegen schrapt.

Ook komende week zullen de gevolgen van de crisis weer pijnlijk zichtbaar worden als BAM (donderdag) en Ballast Nedam (vrijdag) hun jaarcijfers presenteren. Beide bedrijven hebben vorig jaar al een flink deel van de pijn genomen door vastgoedposities af te schrijven. Analisten verwachten daarom in eerste instantie geen nieuwe afschrijvingen, maar wel verdere reorganisaties en ontslagen. De gevolgen van het feit dat de overheid een groot aantal infrastructuurprojecten schrapt zullen pas in 2014 echt zichtbaar worden. Tot die tijd zullen de lopende projecten nog wel afgemaakt worden.

De olie- en gasindustrie is op dit moment een van de weinige uitzonderingen op de malaise. Daarom wordt met enige spanning uitgezien naar de resultaten van het ingenieursbedrijf Fugro. Door onrust binnen de leiding verloor het bedrijf het afgelopen jaar bijna eenderde van zijn waarde.

Begin februari trad commissaris Frans Cremers af na verschil van inzicht over de financiële organisatie van het zich steeds verder vertakkende bedrijf. In november was de kersverse bestuursvoorzitter Arnold Steenbakker al plotseling teruggetreden.

Maar analisten verwachten dat de rust in de bestuurskamer binnen afzienbare tijd weer zal terugkeren. Fugro heeft op zich een goede staat van dienst en opereert in één van de weinige lucratieve markten van dit moment: de olie- en gasindustrie. Door de verkoop van de seismische activiteiten heeft Fugro bovendien extra financiële armslag weten te creëren.