Einde aan zaak Schipholbrand - verdachte Libiër vrijgesproken

Aan de langslepende juridische zaak rond de Schipholbrand is vandaag een einde gekomen. De Libische verdachte Ahmed A. (30) is door het gerechtshof vrijgesproken van het veroorzaken van de brand waarbij in 2005 elf gevangen om het leven kwamen.

Luchtfoto van het uitgebrande cellencomplex op Schiphol (2005). Foto ANP / Ed Oudenaarden

Aan de lang slepende juridische zaak rond de Schipholbrand is vandaag een einde gekomen. De Libische verdachte Ahmed A. (30) is door het gerechtshof vrijgesproken van het veroorzaken van de brand waarbij in 2005 elf gevangenen om het leven kwamen.

A. was zelf een van de zwaargewonden. Op het moment van de brand zat hij in het detentiecentrum Schiphol-Oost op uitzetting te wachten, net als tientallen andere illegalen. Hij heeft altijd verklaard dat hij in zijn cel een sjekkie weg heeft geschoten dat misschien op een laken of rol wc-papier is terechtgekomen. Daardoor zou de brand mogelijk veroorzaakt kunnen zijn, maar het hof ziet deze kans als gering.

“Het hof acht niet bewezen dat de verdachte opzettelijk brand heeft gesticht in de zin dat hij bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat door zijn handelen brand zou ontstaan. (…) Daarnaast zijn er geen aanwijzingen dat de verdachte levensmoe was en zijn eigen dood op de koop toe nam. Van het bewust aanvaarden van de kans op brand en daarmee van de kans dat hij zelf het leven zou verliezen doordat hij niet tijdig uit zijn cel zou komen, is geen sprake.”

Eerder veroordeeld tot drie jaar cel

Na een eis van vijf jaar werd A. in 2007 tot drie jaar cel veroordeeld. Een straf die in hoger beroep werd teruggebracht tot anderhalf jaar cel. In 2010 bepaalde de Hoge Raad dat het hele proces over moest omdat het hof fouten had gemaakt. Daarop werd de zaak terugverwezen naar het gerechtshof in Den Haag.

A. was niet aanwezig bij de vrijspraak. Hij geldt in Nederland als ongewenste vreemdeling sinds hij in 2009 op het vliegtuig naar Libië is gezet.

Wie hoofdverantwoordelijk is voor de elf doden, staat vast sinds het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid uit 2006: de overheid. De Dienst Justitiële Inrichtingen, de Rijksgebouwendienst en de gemeente Haarlemmerhout schoten tekort. Zij hadden het cellencomplex nooit mogen laten bouwen. Met beter voorbereide bewakers hadden er geen of minder slachtoffers hoeven vallen.

OM verbaasd over vrijspraak

Het Openbaar Ministerie laat weten verbaasd te zijn over de uitspraak:

“De rechtbank in Haarlem en daarna het gerechtshof in Amsterdam hebben eerder wel opzettelijke brandstichting bewezen verklaard. De Hoge Raad heeft daar vervolgens ook niets over gezegd.” Het OM heeft twee weken de tijd om te beslissen of cassatie wordt ingesteld. “Wij gaan zeker het arrest bestuderen op aanknopingspunten hiervoor.”

De advocaat van A. laat aan Novum weten dat zijn cliënt blij is.

“Onze cliënt bevindt zich nog steeds in Libië. We hebben hem net aan de telefoon gehad en hij is dolgelukkig. Hij kan het nog niet helemaal geloven.”

Wanneer het hof niet in cassatie gaat, wil A. een vergoeding voor de geleden schade. Ook gaat hij volgens zijn advocaat mogelijk werk maken om een verblijfsvergunning te krijgen in Nederland.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid liet in 2009 een film maken waarin de brand wordt gereconstrueerd.