Overheid kan meer in eigen vlees snijden

Verrassend waren ze niet, de prognoses van het Centraal Planbureau die gisteren voor 2013 en 2014 werden vrijgegeven. Maar daar ging het ook niet om. Terwijl de parameters voor de economische groei en het begrotingstekort in de afgelopen maanden zienderogen verslechterden, koos het kabinet-Rutte II ervoor te wachten op de CPB-ramingen om in actie te komen. Dat is de relevantie van de ramingen van gisteren. Nederland wacht in 2013 een begrotingstekort van 3,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en in 2014 een begrotingstekort van 3,4 procent.

Het kabinet neigt er terecht naar om dit jaar geen maatregelen te nemen om het tekort onder het Europese plafond van 3 procent van het bbp te krijgen. Zo’n ingreep zou maatregelen vergen die meteen geld opbrengen. Zulke stappen zijn in de regel nodeloos slecht voor de economie, en de signalen uit Brussel zijn dat een hoger tekort dit jaar nog door de vingers zal worden gezien.

Voor 2014 zal daarentegen het tekort wel onder de 3 procent moeten uitkomen. Dat is niet alleen omwille van ‘Brussel’ of het vertrouwen van de financiële markten. Het voortgaan op het pad richting begrotingsevenwicht in de nabije toekomst is goed voor de gezondheid van de economie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.

Dat vergt nieuwe offers, in de orde van grootte van vier tot vijf miljard euro.

Woensdag begon minister Dijsselbloem van Financiën aan een sonderingsronde langs alle Kamerfracties om het fundament te leggen voor een zo breed mogelijk draagvlak. Dat is geen overbodige luxe voor een kabinet dat een meerderheid in de Eerste Kamer ontbeert. Maar er is nóg een reden. De huidige prognoses voor het begrotingstekort in 2014 gaan er namelijk vanuit dat de reeds bestaande bezuinigings-, hervormings- en lastenverzwaringsplannen ongeschonden doorgaan. En dat is nog lang niet volledig verzekerd.

Hoewel er al plannen circuleren hoe de genoemde vier tot vijf miljard euro voor 2014 moeten worden opgebracht, is het noodzakelijk dat het verstand het wint van de haast. Lastenverzwaringen zijn de makkelijkste weg, maar zijn schadelijker voor de economie en de welvaart dan bezuinigingen. Het bevriezen van belastingschijven, zodat vanzelf meer mensen naar een hoger tarief opschuiven, mag dan een miljard euro opbrengen, de uitdaging voor Dijsselbloem is om consciëntieuzer en creatiever te zijn dan dat.

De overheid, en dan vooral het centrale overheidsapparaat zelf, kan nog best meer in het eigen vlees snijden. Sterker nog: het wordt tijd dat het tempo juist hier meer wordt opgevoerd.