Opinie Of ze kunnen het niet, of ze willen het niet

Oud-docent

Bruggen slaan, zo heette het regeerakkoord dat premier Rutte en PvdA-leider Samsom vier maanden geleden breed lachend presenteerden. Twee weken later stonden ze er, niet langer breed lachend, weer. Nu om te bekennen dat de eerste pijler onder de brug het had begeven. De financiële gevolgen van de inkomensafhankelijke zorgpremie bleken anders dan gedacht.

Twee maanden daarna zou ook de pijler van het woonakkoord het begeven. En inmiddels weten we dat het leenstelsel voor studenten waarschijnlijk ongunstiger uitpakt dan aanvankelijk werd voorgesteld.

Het regeerakkoord heeft niet langer het karakter van een brug die verbindt, maar van een brug die op instorten staat.

Al eerder was duidelijk dat Rutte moeite heeft met rekenen. Zo vergaloppeerde hij zich ook met de noodhulp voor Griekenland en de forenzentaks.

Er is de laatste jaren vaak kritiek geuit op het rekenonderwijs: veel hoog opgeleide jongeren zijn niet meer in staat om eenvoudige berekeningen zonder rekenmachientje te maken. En met de komma op de verkeerde plek kan er dan veel misgaan.

Dat zou een verklaring kunnen zijn voor de ernstige misrekeningen waar Rutte zich aan bezondigde in het kabinet-Rutte I. Nu, met een ingenieur (minister Dijsselbloem) aan zijn zijde, zou je verwachten dat hij zijn sommen beter was gaan maken.

Maar het tegendeel blijkt het geval. Dat roept de vraag op: is het wel een kwestie van rekenkunde?

Of het nu gaat om het graven van een tunnelbuis voor de metro, de keuze van treinstellen of de aanleg van een spoorlijn: zodra het gaat om complexe projecten blijkt dat niet alleen op financieel gebied grote inschattingsfouten worden gemaakt. Werkzaamheden worden niet op elkaar afgestemd, er is onduidelijkheid over wie waar verantwoordelijk voor is en dan gaat het ook nog eens meer kosten en langer duren dan gepland.

Andere landen slagen er wel in ingewikkelde projecten volgens planning uit te voeren. In Frankrijk bijvoorbeeld wordt voorspeld dat de eerste proefrit op de nieuwe hogesnelheidslijn over drie jaar en zes weken zal plaatsvinden. En dat blijkt dan achteraf te kloppen.

Het kan dus wel. Dat het bij ons op alle fronten telkens weer misgaat is, mag je concluderen, een kwestie van cultuur. Van de wijze waarop besluiten worden genomen.

Wie ervaring heeft met internationale samenwerking, weet dat wij in dit land niet gebukt gaan onder bescheidenheid. Onze landgenoten vallen op door veel te lachen, kwinken te slaan en slecht te luisteren. Wie zich niet duidelijk manifesteert, wordt niet gehoord. En wie in een vergadering kritiek uit en daarmee een voorstel dreigt te torpederen, wordt al gauw gezien als een spelbreker. Die spelbreker stelt vervelende vragen, zoals: wat denken jullie dat dit gaat kosten?

Het is niet alleen een kwestie van niet kunnen, maar vaak ook van niet wíllen rekenen. Dus Rutte en consorten, hoe vervelend ook: allemaal verplicht een rekenmachientje en de komma graag op de juiste plek.