Nonnen met een discosound

Zondag gaat de musicalversie van Sister Act in première Disneycomponist Alan Menken gaf de klassieke nonnenfilm een discosausje Hij werkte samen met producent Joop van den Ende

Alan Menken is eraan gewend zijn muziek te horen met teksten in andere talen. Als de componist van de musical Sister Act zondag aanwezig is bij de première van de Nederlandstalige versie, in het Circustheater in Scheveningen, zullen de zangteksten hem niet verbazen, hoe onverstaanbaar ze voor hem ook zijn.

„Tot op zekere hoogte kan ik horen of ze één geheel vormen met de muziek”, zegt hij aan de telefoon vanuit zijn standplaats New York. „Vergeet niet dat we ze altijd eerst hebben laten terugvertalen in het Engels, om te bepalen of ze in deze context dezelfde betekenis hebben. Het enige dilemma schuilt voor mij in de momenten waarop in de tekst een grap wordt gemaakt. Die grappen kunnen we op papier niet beoordelen; dat kan alleen door ter plekke te zien of er wordt gelachen.

„In alle jaren dat ik de muziek maakte voor Disneyfilms als Beauty and the Beast, Aladdin, The Little Mermaid en Pocahontas, heb ik heel veel vertaalde versies voorbij zien komen. Ik hoorde mijn songs in het Russisch, Arabisch, noem maar op. Soms moet je je neerleggen bij vertalingen die anders uitpakken. Ik herinner me nog hoe de Franse teksten voor Aladdin voor ons werden terugvertaald. De song A whole new world was veranderd in Ce rêve bleu. Pardon, een bláuwe droom? Ja, we kregen te horen dat dat een heel goed equivalent was. Sterker nog: het nummer werd een hit in Frankrijk.”

Menken (63) boekte zijn eerste Broadway-succes in 1982 met de kleinschalige musical A little shop of horrors. Sindsdien leverden de Disneyfilms hem acht Oscars op, plus een handvol Grammy’s en diverse nominaties voor de Tony Awards, de theaterprijzen. Ook de muziek voor Sister Act werd voor een Tony genomineerd. Menken raakte bij de theaterversie van de populaire Whoopi Goldberg-film betrokken via ex-Disneyproducent Peter Schneider, die bij zijn afscheid de musicalrechten op de zingende-nonnenkomedie mocht meenemen.

In de film werden originele Motown-hits gezongen. Schneider koos echter voor nieuwe songs. „Ik voelde er aanvankelijk weinig voor om op zijn verzoek in te gaan”, zegt Menken. „Ik had net een productie met r&b- en gospelnummers achter de rug en wilde niet wéér zoiets maken. Ook stond het me tegen om kopieën te componeren van de songs die in de film waren gebruikt. Gaandeweg kwam het idee om de show een discosound te geven. Daar had ik wel zin in.”

In 2006 produceerde Schneider op bescheiden formaat een eerste proefversie van Sister Act in het Pasadena Playhouse in Pasadena (Californië). Tot zijn financiers behoorde Joop van den Ende, die de rechten van het project overnam. Zo was het Van den Ende die in 2009 de Londense uitvoering produceerde en in 2011 de Broadway-versie. De Nederlandse productie is de tiende.

„Ik had Joop van den Ende al bij naam leren kennen toen hij Cyrano naar Broadway bracht”, vertelt Menken. „Joop is slim, charismatisch, enthousiast en een goede organisator. En voor Sister Act had hij al vanaf het begin het oog gericht op Broadway.

„Daarnaast vond ik het nogal verfrissend met een producent te werken die een internationale kijk heeft op musicals. Iemand wiens blik niet alleen gevestigd is op Broadway.” Het maken van een musical is een kwestie van samenwerken, zegt hij. „Je kunt niet zomaar wat liedjes componeren. Je moet precies weten welk effect je ermee wilt bewerkstelligen en in welke stijl je moet werken om in het verhaal van de voorstelling te passen.

„Een song kan floppen, hoe goed die ook is, als er iets in het verhaal of zelfs in het decor niet klopt. Een show die niet goed in elkaar zit, kan floppen, ook als de muziek briljant is. Terwijl middelmatige muziek heel succesvol kan zijn als de rest van de show volledig in orde is.”

Sister Act, vanaf zondag in het Circustheater, Scheveningen. Kijk voor speeldata op musicals.nl