nextshopt

Verantwoord boodschappen doen valt nog niet mee. Wat is de beste keuze? Elke vrijdag helpt nrc.next je hiermee. Vandaag: kattenvoer (dat steeds meer op mensenvoer lijkt).

We willen allemaal ‘het beste’ voor ons huisdier. Deze gedachte, te danken aan de toegenomen welvaart, heeft de Nederlander al langer. Relatief nieuw is de gedachte over wát het beste is voor onze honden of katten.

Producenten van kattenvoer hebben daar wel een idee over. ‘Rund met aardappel’, staat op blikjes in de supermarkt. ‘Vis met spinazie.’ ‘Kip in wortelsaus.’ Er zijn kattensnoepjes met Parmezaanse kaas. Kip ‘verfijnd met mint’. Vitamine-supplementen. Kattensnacks tegen tandplak. ‘Wellnesspaté’ met aloë vera.

„We zien onze huisdieren steeds meer als een volwaardig gezinslid”, zegt Wouter Hendriks, hoogleraar Diervoeding aan Wageningen Universiteit. ‘Humanisatie van de kat’ heet dit fenomeen. Niet alleen spelen fabrikanten hierop in, ze versterken deze gevoelens ook. Doperwtjes als kattenvoer presenteren maakt de kat nog menselijker waardoor je bereid bent er nog meer aan uit te geven.

Dus geven we onze kat alleen wat we zelf ook zouden eten. Daarmee is niets mis. De voedingswaarde van kattenvoer is sinds de jaren tachtig zo sterk verbeterd dat in elke maaltijd, blik en brok, alle noodzakelijke voedingsstoffen zitten – bij wet verplicht. Bovendien maakt ‘premium’ kattenvoer in ieder geval één persoon blij: de mens. Die ervaart tijdens het voeren van zijn huisdier een gelukzalig gevoel. Hij heeft ‘het beste’ gedaan voor zijn ‘gezinslid’.

De vraag is: heeft de kat er zelf ook wat aan? Hiervoor kiezen we lukraak enkele ‘humane’ kattenvoerproducten en vragen twee deskundigen naar het nut van deze vermenselijking voor de kat. De deskundigen zijn Wouter Hendriks en Esther Plantinga, docent en onderzoeker diervoeding aan de Universiteit Utrecht.

AH Vismenu tonijn/groente

2500 gr, 4,58 euro (Albert Heijn)

nut voor de kat

Katten hebben geen groente nodig: ze zijn obligaat carnivoor. Plantinga: „Katten in de natuur leven van prooidieren: muizen, vogels en in het voorjaar een jong konijntje. Die eten ze helemaal op, van bot tot hersenen. Daar zitten alle voedingsstoffen in.” In de maaginhoud van muizen – katten eten er gemiddeld acht per dag – zitten ook plantresten waarmee de kat aan extra voedingsstoffen komt. Die zitten ook in alle vleesvoeding in de supermarkt.

Over de tonijn: in de natuur zijn 37 soorten katten waarvan er één op vis jaagt. Dat is niet de gedomesticeerde kat (waarvan ook weer vele varianten bestaan). Onze huiskatten eten dus van nature geen vis. Kwaad kan het niet en veel katten vinden het best lekker. Maar dan liever geen verse vis, zegt Hendriks. „Ze houden meer van vis die al even gelegen heeft, vanwege de geur.”

De brokjes van het AH Vismenu hebben verschillende kleuren. Dat is alleen voor het baasje leuk: katten zijn kleurenblind.

Whiskas Dentabits

50 gr, 1,55 euro (Albert Heijn)

nut voor de kat

Whiskas Dentabits bevat volgens de verpakking groene thee, ‘waarvan wetenschappelijk bewezen is dat het de mondhygiëne helpt te verbeteren’. Dit valt onder de veelvoorkomende ‘ongesubstantieerde gezondheidsclaims’, zegt Hendriks. „Dat groene thee kan helpen tegen tandproblemen zal best kloppen. Alleen weten we niet of er in deze brokken genoeg groene thee zit voor zo’n effect.” Veel katten hebben tandproblemen, maar de vraag is wat je ertegen kunt doen: aanleg verklaart de problemen voor 70 procent. Een kat niet de hele dag door voeren kan al veel schelen.

Gourmet Perle Mini Filets

1000 gr, € 6,43 euro (Albert Heijn)

nut voor de kat

Deze exclusieve ‘premium’ met rund garandeert ‘fijngesneden, malse stukjes vlees, zachtjes gekookt in een overheerlijke saus’. De exacte inhoud? Daarover staat op de achterkant ‘vlees en dierlijke bijproducten’. „Een veelgebruikte kwalificatie”, zegt Plantinga. „Zo zit je als producent niet vast aan één receptuur en kun je inspelen op de actuele marktprijzen.” Vlees dat we zelf eten zal niet in het blikje zitten. Diervoeding komt meestal van delen van het karkas die de consument niet wenst: longen, nieren, hersens. Dat is niet erg: voor katten zijn alle delen even voedzaam en smaakvol. ‘Zachtjes gekookt’? Daar heeft de kat geen boodschap aan.

Is ‘premium’ lekkerder dan goedkoop voer? „Katten vinden alle vleesvoer lekker”, zegt Hendriks. „Maar duurdere varianten vinden ze soms nóg lekkerder.” In testpanels met katten zoeken fabrikanten naar het meest smaakvolle product. Al blijven katten kritisch: ze eten liefst voer waarvan moeder aangaf dat het veilig was.

Kattenvoer kan ook té lekker worden, zegt Plantinga. 25 tot 40 procent van de katten is te dik omdat ze maar blijven eten. Bovendien bevordert té smaakvol voer het bedelgedrag. Voer tweemaal daags, net als in de natuur, adviseert Hendriks. „Katten zijn gewend bij ochtend- en avondschemer te jagen.”

Felix senior in gelei

1200 gr, 3,97 euro (Albert Heijn)

nut voor de kat

Sinds een aantal jaren is er in kattenvoer onderscheid in ‘junior’, ‘adult’ en ‘senior’. Dit is een van de beste innovaties van de afgelopen jaren, zeggen Plantinga en Hendriks. Jonge katten hebben een ander dieet nodig dan oudere katten. De vraag is alleen: wanneer is je kat een ‘senior’? Op de verpakking van Felix Senior staat ‘vanaf 7 jaar’. Hendriks: „Een kat wordt gemiddeld vijftien jaar, een mens gemiddeld tachtig. Dat zou betekenen dat wij al voor ons 40ste als een bejaarde worden gezien.” Zulk voer kan voor katten geen kwaad, maar het is wel wat vroeg. Logisch, want fabrikanten vragen voor ‘senior’ een iets hogere prijs.

Een ander onderscheid dat fabrikanten maken is tussen ‘indoor’ voor huiskatten en ‘outdoor’ voor buitenkatten. Het verschil zit ’m in kilocalorieën energie per brok. Ook hierover heeft Hendriks bedenkingen: „Je kunt een huiskat ook gewoon minder voer geven.”