Monologen op de toog

Vanavond gaat de tiende editie van het Café Theater Festival van start Jonge theatermakers spelen dit weekend in 26 cafés in de Utrechtse binnenstad Dat het publiek dronken is, maakt niet uit

‘Liefde of carrière? Veiligheid of avontuur?”, vraagt een meisje aan klanten in het café van het Utrechtse U-Theater. Vanaf de lichtgevende bar houdt ze een monoloog over het maken van keuzes. Een aantal bezoekers antwoordt enthousiast. Anderen voelen zich overvallen en spelen met hun biertje.

Kim van den Bemt (28) probeert haar voorstelling Nu ik later groot ben uit. Dit weekend staat ze op de tiende editie van het Café Theater Festival, dat cafébezoekers in de Utrechtse binnenstad jaarlijks trakteert op een rondje theater. In 26 kroegen spelen jonge theatermakers drie dagen lang gratis korte voorstellingen op barkrukken, togen en statafels.

Van den Bemt is blij dat ze haar voorstelling al een keer in een cafésetting mag proberen. „Het is heel moeilijk om in te schatten hoe mensen in een kroeg reageren”, zegt ze. „Hoe lang ze er hun aandacht bij kunnen houden.” Om zich voor te bereiden, is ze alvast gaan kijken bij Café de Morgenster – waar ze dit weekend gaat spelen. „Ik had een scène bedacht met een menukaart, maar het bleek helemaal geen eetcafé te zijn. Ik ga nu waarschijnlijk iets doen met bier. Dat is het mooie van theater op locatie, er is zo veel waar je op kunt reageren.”

Net als Van den Bemt stemmen de meeste theatermakers op het festival hun voorstelling af op het café waar ze spelen. „Het is niet de bedoeling dat ze in de kroeg een podium bouwen”, zegt artistiek leider Alinde Hoeksma. „We vragen ze om alles uit de locatie te halen, zowel inhoudelijk als fysiek. Als de cafés volgestouwd zijn, kunnen de acteurs de hoogte opzoeken door op de bar of tafels te klimmen.” De klanten en het personeel worden in de voorstelling betrokken.

De deelnemende cafés variëren van bruin en ‘grand’ tot studentikoos. Ze betalen een kleine vergoeding aan het festival, de drank-inkomsten mogen ze houden. Via themaroutes worden verschillende cafés op loopafstand verbonden. ‘Knallende kurken’ leidt langs cafés met imponerende voorstellingen, ‘Maskerade’ langs tragikomische acts – zoals die van Van den Bemt.

Nieuw leven

Dramaturge Jannet van Lange was er vanaf het begin bij. Samen met vijf studenten theaterwetenschap blies ze tien jaar geleden het festival nieuw leven in – in de jaren 80 was het na enkele edities gestopt. Volgens Van Lange is het de voorbije jaren „wat professioneler geworden”. Aanvankelijk deden er 12 cafés mee, inmiddels zijn dat er 26.

„In het begin stonden er vooral amateurgezelschappen. Maar inmiddels weten ook steeds meer studenten van de theateropleidingen het festival te vinden. Zij zien het als een goede plek om ervaring op te doen en gezien te worden.” Van den Bemt: „Het festival is een fijne eerste stap als je iets wilt maken, maar nog niemand weet dat je bestaat.”

Artistiek leider Hoeksma noemt talentontwikkeling een doel van het festival. „Jonge makers krijgen bij ons niet alleen een podium, we begeleiden ze ook in het maakproces en nodigen programmeurs van andere festivals en kleine theaters uit.” Een vakjury zal een speelplek weggeven op het prestigieuze Fringe Festival. Voor deze editie kreeg de organisatie meer dan 80 aanmeldingen.

Alle genres zijn toegelaten, maar de voorstellingen moeten laagdrempelig zijn, korte spanningsbogen hebben en niet langer dan een half uur duren. Ze moeten in een volle kroeg de aandacht kunnen trekken én vasthouden.

Dronken publiek

Van den Bemt krijgt met haar sterke stem en persoonlijke monoloog de bezoekers van het U-theater twintig minuten lang stil. Bij aanvang bestelt ze een biertje en glaasje water en legt daarna vanaf een bankleuning, de bar en een tafel de bezoekers haar dilemma’s voor. „Is je lievelingskleur rood of blauw? Vond je dat te weinig keus?” Na afloop is ze tevreden. „Ik had alleen op iets meer publiek gerekend.” In het U-theater zitten vooral studenten en leraren theaterwetenschap.

Het festival hoopt naast de doorgewinterde theater- en festivalbezoeker ook toevallige passanten en stamgasten te verrassen. „Door ze in het café te overvallen, hopen we ook een publiek te bereiken dat misschien nooit naar theater gaat”, vertelt zegt Hoeksma. Voor de toegankelijkheid zijn alle voorstellingen gratis.

Het publiek is niet altijd even nuchter, maar dat is geen probleem. „Hoe later het wordt, hoe meer dronken mensen er zijn. Maar het is nog nooit uit de hand gelopen”, aldus zegt Hoeksma. „We geven de acteurs het advies om ze vooral niet te negeren, maar ze net als de hele locatie te gebruiken in de voorstelling.”

Café Theater Festival begint vandaag en duurt tot zondag. Gratis, in 26 cafés in Utrecht. Kijk voor meer info op cafetheaterfestival.nl