Ledenparlement van de FNV voor het eerst in nieuwe rol

Met welk mandaat gaat FNV-voorzitter Ton Heerts het sociaal overleg in? Het ledenparlement bepaalt vandaag hoe ver hij mag gaan.

Een bont gezelschap FNV’ers is vandaag bijeen in het Amsterdamse Muziekgebouw aan het IJ. Bont, maar wel met zeggenschap over het Nederlandse poldermodel. Het honderdkoppig ledenparlement van de FNV moet daar besluiten of voorzitter Ton Heerts al dan niet het sociaal overleg in kan gaan met werkgevers en kabinet over een crisispakket om de economische en financiële malaise aan te pakken. Polderen of juist actievoeren tegen bezuinigingen, dat is de vraag.

Dat de parlementszitting geen ‘Poolse landdag’ zou worden, was tevoren duidelijk. De drie grote bonden, FNV Bondgenoten, Abvakabo FNV en FNV Bouw hadden op voorhand al aangegeven dat de mening van dat ledenparlement beslissend zou zijn.

Het jongste parlementslid, Sander Breur (28) van FNV Jong was zich daarvan bewust. Hij ging de vergadering in met de boodschap dat het onderhandelingsvoorstel dat Heerts vorige week verstuurd had, onvoldoende was. FNV Jong zou tegen stemmen omdat er te weinig in staat over de positie van jongeren op de arbeidsmarkt. Patrick van der Klink (53), oudgediende bij FNV Bondgenoten en al dertig jaar actief voor de bond, onder andere in de ondernemingsraad van Unilever, ging juist vóór stemmen. In het parlement circuleert al wekenlang een breed gesteunde ‘boodschappenlijst’ met eisen die Heerts in ieder geval moet binnenhalen. Daar kan Van der Klink zich in vinden.

Dat ledenparlement is een novum voor de FNV. Traditioneel hebben de achttien voorzitters van de bij de vakcentrale aangesloten bonden het voor het zeggen. Maar sinds september bestaat er dat ledenparlement. FNV Bondgenoten, Abvakabo en FNV Bouw vormen daarbinnen een meerderheid (79 van de 100 zetels).

Het parlement bestaat uit leden die niet rechtstreeks zijn gekozen, maar geselecteerd door de bondsbesturen of, zoals bij Bondgenoten, de medezeggenschap van de sectoren waarin zij werkzaam zijn.

Het FNV-parlement is vorig jaar september in Amsterdam van start gegaan. Met voor iedereen een door de vakcentrale beschikbaar gestelde iPad. Maar veel ervaring hebben de nieuwbakken parlementariërs nog niet. Daarom zijn de vergaderingen besloten, mag de lijst met namen van de afgevaardigden niet openbaar gemaakt worden en werden al bij de eerste vergadering pogingen ondernomen om twitteren vanuit de vergaderzaal te verbieden.

De parlementariërs vergaderen onder voorzitterschap van René Danen, oudgediende actievoerder van onder meer de Landelijke Studenten Vakbond en Milieudefensie. Dat activistisch profiel weerspiegelt de sfeer in het parlement, vinden gematigder leden als Breur en Eddy Kokhuis. De laatste maakt deel uit van de achtkoppige fractie van de onderwijsbond AOB. „En als we onze zin niet krijgen, dan leggen we de havens plat”, klinkt het volgens Breur vaak als een mantra door de zaal . „Dat zijn toch arbeiders die vaak écht door hun werkgever zijn uitgebuit.” Maar Kokhuis kan zich ergeren aan het drammerige in de debatten. „Er is geen ruimte voor nuance. We praten nu over de onderhandelingsinzet voor dat overleg met werkgevers en kabinet. Maar wat nou als Heerts niet alles binnenhaalt? Krijgen we dan dezelfde machtsblokken als vorig jaar rond het pensioenakkoord? ”

Toch leek het er vandaag bij het begin van die middagsessie op dat Heerts een meerderheid van dat parlement wel achter zijn conceptnotitie FNV-inzet voor een sociale agenda die werkt zou krijgen. Die was minder activistisch dan het ‘boodschappenlijstje’ dat eerder circuleerde met eisen als: handen af van de WW, handen af van het ontslagrecht, herstel van de pensioenkoopkracht en schaf flexwerk af.

Heerts noemt in zijn notitie vooral het terugdringen van flexwerk en het realiseren van banenplannen als belangrijkste eisenpakket. Maar hij schrijft ook „geen aanslag op regelingen die werknemers moeten beschermen tegen ontslag en werkloosheid te willen”. Dat wordt door veel parlementariërs uitgelegd als: we onderhandelen niet over de WW of het ontslagrecht. Met een andere boodschap kan Heerts dus straks, na de onderhandelingen, niet thuiskomen.

Maandag zijn de 18 bondsvoorzitters nog aan de beurt om Heerts’ onderhandelingsinzet goed te keuren. Begin april moet hij opnieuw terug naar het parlement. Om daar zijn onderhandelingsresultaat voor te leggen. Of om uit te leggen waarom het sociaal overleg met werkgevers en kabinet is mislukt.