Ruim vier miljard extra bezuinigingen - Rutte: Nederland is te repareren

Het kabinet gaat 4,3 miljard euro bezuinigen in 2014, heeft de ministerraad zojuist besloten. In Nederland is echter niets mis wat niet valt te repareren, zei premier Mark Rutte zojuist tijdens een persconferentie. De plannen zijn nog niet definitief – het kabinet gaat nog in gesprek met sociale partners en politieke partijen.

Foto ANP / Evert-Jan Daniels

Het kabinet gaat 4,3 miljard euro bezuinigen in 2014, heeft de ministerraad zojuist besloten. Het pakket leidt tot koopkrachtverlies voor vrijwel alle huishoudens. In Nederland is echter niets mis wat niet valt te repareren, zei premier Mark Rutte zojuist tijdens een persconferentie. De plannen zijn nog niet definitief - het kabinet gaat nog in gesprek met sociale partners en politieke partijen.

De belangrijkste maatregelen uit het bezuinigingspakket lekten al eerder uit. Het gaat om het bevriezen van de belastingschijven en heffingskortingen en een extra jaar de nullijn voor ambtenaren. Met sociale partners in de zorg zal worden gesproken om te komen tot een nullijn van 2,5 jaar.

Belastingvrije schijven worden bevroren, in de collectieve sector worden lonen verder gematigd en de crisisheffing uit 2013 wordt nog een jaar verlegd. Ook moeteen Haagse departementen van de overheid opnieuw fors bijdragen om uit de crisis te komen, aldus Rutte. Het hele pakket leidt ertoe dat het begrotingstekort volgend jaar op de Brusselse grens van drie procent komt. Bekijk hier een lijst met alle opgesomde bezuinigingen.

Tegenover de bezuinigingen staan ook investeringen in het bedrijfsleven en in de infrastructuur. Er is in 2014 500 miljoen euro extra beschikbaar voor een investeringspakket dat de economie moet aanjagen. Ook wordt geld uitgetrokken om het koopkrachtverlies van mensen met een laag inkomen te repareren (300 miljoen) en wil het kabinet jeugdwerkloosheid verder aanpakken. Door de maatregelen kan Nederland zijn concurrentiepositie weer versterken en de overheidsfinanciën op orde krijgen, en kunnen bedrijfsinvesteringen aantrekken, aldus de premier.

‘Druk op kabinet om akkoord te sluiten met sociale partners’

NRC-politiek redacteur Erik van der Walle in reactie op het pakket:

“De centrale boodschap van Rutte was vanmiddag: dit zijn de voorstellen, over alles kan worden onderhandeld, als het bedrag onder de streep maar niet verandert. Rutte toonde zich zeer bereidwillig.

Dijsselbloem benadrukte vandaag vooral dat het om een gelijkmatig pakket gaat. Iedereen wordt erdoor geraakt, maar het is verdedigbaar, zei hij. Als de vrijwillige nullijn niet wordt geaccepteerd dan is het alternatief dat er gesneden moet worden, en dat kost banen. De nullijn in ruil voor banenbehoud dus.

Rutte en Dijsselbloem doen er alles aan om uit te stralen dat ze niet geschrokken zijn van de negatieve reacties die tot dusver zijn losgekomen op de uitgelekte plannen. Beiden zijn opvallend optimistisch over het sluiten van een nieuw sociaal akkoord, ondanks alle harde woorden van vakbeweging en oppositiepartijen in de media. Ook gaf Dijsselbloem aan dat hij constructieve, verkennende gesprekken heeft gevoerd met de oppositie. Die reacties horen allemaal bij het politieke spel. Slechts bij één fractie - de PVV - mag hij niet terugkomen, grapte hij vanmiddag nog.

Het kabinet gaat nu eerst de komende twee weken om tafel met de sociale partners. Er ligt aardig wat druk op voor het kabinet om dit overleg te laten slagen, omdat het makkelijker is om met een akkoord op zak naar de Kamer te gaan. Dan is het de beurt aan de oppositie om de kabinetsplannen al of niet te steunen.”

Kijk de persconferentie terug:

Rutte zegt te begrijpen dat achter de cijfers van het CPB, die gisteren werden gepresenteerd, mensen schuilgaan die hun baan verliezen en bedrijven die failliet gaan. Toch is hij optimistisch over de toekomst, en benadrukt hij dat bezuinigingen nodig zijn om sterker uit de crisis te komen en koers te houden. Het pakket geldt alleen voor 2014, in 2013 wordt niet verder bezuinigd. Dat zou volgens de premier een lastenverzwaring zijn die slecht is voor economisch herstel. Dat betekent wel dat in 2014 sterk moet worden bezuinigd. En dat betekent “een extra inspanning van de mensen in Nederland”.

De bezuinigingen gelden voor 2014 en liggen nog niet vast

De bezuinigingen gaan gelden voor 2014. Voor dit jaar worden geen extra bezuinigingsmaatregelen genomen. Het kabinet-Rutte II wilde nu al afspraken maken over extra bezuinigingen en lastenverzwaringen omdat het begrotingstekort dit jaar en volgend jaar uitkomt boven de Europese norm van 3 procent. Voor 2013 wordt het lastig om het tekort nog onder drie procent te krijgen, omdat de inkomsten en uitgaven van de overheid al zo goed als vastliggen.

In 2014 moet het tekort, dat bij ongewijzigd beleid volgend jaar op 3,4 procent komt te liggen, wel weer onder de 3 procent uitkomen. De reden dat VVD en PvdA vandaag al besloten over maatregelen voor volgend jaar is dat Nederland voor 1 mei aan de Europese Commissie duidelijk moet maken hoe de begroting van 2014 wordt aangepast.

Het pakket ligt nog niet vast. Het kabinet hecht veel belang aan de steun van de sociale partners en ook een deel van de oppositie moet kunnen instemmen, zodat de plannen niet stranden in de Eerste Kamer. Rutte zegt dat dit alleen de opvatting van het kabinet is, en dat het openstaat voor ideeën van andere partijen. VVD en PvdA hebben daar geen meerderheid.

Kritische reacties op de plannen

De oppositiefracties reageerden al kritisch op de plannen, die gisteren uitlekten. Rutte toonde zich echter optimistisch. Hij wees erop dat het in tijden van problemen altijd is gelukt om ‘dwars door de partijen’ tot een oplossing te komen. “Dat zal ook deze keer lukken, is mijn vaste overtuiging.”

Ook wil het kabinet dus snel een sociaal akkoord sluiten met de werkgevers- en werknemersorganisaties. “Ik hoop van harte dat we met elkaar aan tafel komen en kunnen onderhandelen”, zei Rutte daarover. Het kabinet wil dit akkoord sluiten voordat met de oppositiepartijen wordt onderhandeld over de bezuinigingen. “Ik denk dat de Kamer het relevant vindt om te weten of we tot een akkoord komen of niet.” Loopt het overleg met de sociale partners op niets uit, dan worden de gesprekken met de oppositie al eerder aangeknoopt. De eerste recties van de vakbonden wijzen erop dat het overleg moeizaam kan gaan verlopen.

Rutte spreekt echter tegen dat sprake zou zijn van een zwak kabinet, zoals Hans Wiegel vandaag in NRC Handelsblad zegt. In een tussenformatie ziet hij niets. Hij omschreef de oppositiefracties als ‘verstandige partijen’ die altijd bereid zijn om constructief in gesprek te gaan, ook al hebben zij natuurlijk ook hun wensen.

Lees hieronder de brief waarin minister Dijsselbloem de Kamer informeert over het aanvullende bezuinigingspakket: