'Gemeenten weten niet welke zorg kinderen eigenlijk krijgen'

Leonard Geluk, toezichthouder op de overheveling van de jeugdzorg naar gemeenten

Een jongen heeft ernstige gedragsproblemen. Hij pest en slaat klasgenoten. Thuis is hij niet meer te handhaven, dus wordt hij in een jeugdzorginstelling geplaatst. Nu betaalt de provincie voor zijn plaats in de inrichting. Maar straks, over twee jaar, is jeugdzorg een gemeentetaak. Krijgt deze instelling geld van gemeenten? Niemand die het weet.

Dit is de grootste zorg van Leonard Geluk, oud-wethouder in Rotterdam en nu voorzitter van de commissie die toeziet op de overheveling van jeugdzorg aan gemeenten. De commissie stuurde deze week een eerste, kritisch rapport naar de Tweede Kamer.

Komt 1 januari 2015 te vroeg?

„Onhaalbaar is het niet, maar de deadline is zeer krap. Er moet nog zo veel gebeuren. Gemeenten missen belangrijke informatie. Ze weten weliswaar dat er bezuinigd wordt op het totale budget, maar ze willen weten: wat krijgt ónze gemeente van het Rijk? En ze willen weten: wat kost de zorg aan kinderen die in deze gemeente wonen? Gemeenten weten vaak niet welke zorg kinderen precies krijgen. Die informatie is verspreid over allerlei instellingen. Van gesloten, justitiële inrichtingen tot residentieel verblijf. Elke instelling heeft zijn eigen bestand. Die bestanden worden niet gekoppeld, vanwege de privacy. Het is een enorme klus om te achterhalen welke kinderen welke zorg krijgen.”

De continuïteit van de zorg is in het geding?

„Provincies hebben aanbieders van jeugdzorg moeten informeren dat zij per 1 januari 2015 de subsidies stopzetten. Dit gaat om honderden miljoenen euro’s. Aanbieders van jeugdzorg hebben dus een probleem. Want er ligt nog geen nieuwe brief van gemeenten die zeggen: u krijgt die subsidie vanaf 2015 van ons. Dus wat moet een zorginstelling doen? Misschien moet die wel vakmensen naar huis sturen. Dan vallen er gaten in de jeugdzorg.”

Hoe verklaart u deze slecht verlopende overheveling?

„Het was goed geweest als de vraag was gesteld: wat moet er op 1 januari allemaal geregeld zijn, en wat betekent dat voor nu? Maar daarop lag de focus van het kabinet blijkbaar niet. Die lag op het wetstraject, de timing van de jeugdwet die voor deze decentralisatie nodig is.”

Moet de conclusie niet zijn dat de decentralisatie te vroeg komt?

„Uitstel kan ertoe leiden dat de vaart eruit gaat. Dan zitten we over een jaar met dezelfde problemen. Ik heb vertrouwen in de staatssecretaris. Maar het is nu: alle hens aan dek. Kinderen mogen niet het slachtoffer worden.”