De Indiase kardinaal wordt echt geen paus

Het Vaticaan is minder serieus dan je denkt: er worden moppen getapt, kardinalen leven er hun pesthumeur uit en ‘de keuze van de paus voor een nieuwe hoed kan het zinderende twistgesprek van de dag zijn’, vertelt John Travis. Dat is niet waar je meteen aan denkt bij het Vaticaan, maar Travis kan het weten: hij zat daar van 1983 tot 2012, lange tijd als hoofdredacteur van de Catholic News Service.

Op waarheid gebaseerde spanning: dat is wat Thavis oproept in zijn vlot geschreven Vaticaandagboeken. Beter dan Dan Brown eigenlijk, want met veel meer oog voor roddels, doofpotten en problemen waar je als leek niet bij stilstaat. Zo zitten er in de Curie, het bestuursapparaat van de paus, veel homoseksuele priesters – onder het motto ‘wie niet kuis wil zijn moet wel geruisloos blijven’. En je leest dat Ratzinger een afkeer had van het showbizz-gedoe van zijn voorganger, maar wel heimelijk van teddyberen houdt. En je weet dat de pauselijke stoeldrager al jaren gasten beoordeelt op hun uiterlijk en ze punten geeft voor hun verschijning: Raisa Gorbatsjova kreeg puntenaftrek voor haar rode jurk en Jimmy Carter kreeg al helemaal geen punten omdat hij teveel glimlachte en ‘klapwiekte met zijn armen’.

Uiteraard komt het seksmisbruik aan de orde en vertelt Thavis hoe paus Benedictus documenten over Poolse priesters met kinderporno in de la stopte, hoe er binnen het Vaticaan gereageerd werd op het seksueel-misbruikverhaal. Zo werd het misbruik gebruikt als argument in de discussie over het celibaat. Door het op te heffen voorkwam je pedofiele priesters, had je bovendien dé oplossing voor het tekort aan priesters en werden emotioneel gezonde mannen niet langer weggefilterd, was het argument van een Braziliaanse kardinaal. Korte tijd later werd hij op het Vaticaan uitgenodigd om in liefde gesmoord te worden, en zowaar, na het eind van die bijeenkomst was de man weer overtuigd van de waarde van de celibaattraditie. Opmerkelijk was ook dat het misbruik door enkele kardinalen werd aangegrepen om nog harder te keer te gaan tegen homoseksualiteit: ‘er was niet zozeer sprake van kindermisbruik, maar homoseksueel gedrag’, verklaarde kardinaal Stafford, hoofd van de Pauselijke Raad.

En wie wordt de nieuwe paus? Als het gaat zoals de vorige keer dan is de kans klein dat dat iemand wordt uit Latijns-Amerika of Afrika, want die kandidaten zijn ‘niet goed genoeg op de hoogte van de Romeinse mores en zouden nooit in staat zijn de Curie goed in de hand te houden. Andere kardinalen fluisterden het codewoord “rijpheid”: de latino’s en de Afrikanen vertegenwoordigden plaatselijke kerken die nog niet echt in voldoende mate “rijp” zijn.’ Maar succesvol als de Curie vorige keer was in het sturen van de keuze voor een reactionaire paus, lukt ze deze keer vast niet. Hoewel... ze zijn schaamteloos in hun sturing. Zo werden de ambities van een Indiase kardinaal vorige keer de kop ingedrukt. Toen de man kans leek te maken, ging er meteen vanuit de Curie een persbericht de deur uit dat hij aan suikerziekte leed. De ontkenningen van de man zonder ziekte zelf haalden nooit de pers. Roddel en doofpot ineen.

John Thavis: De Vaticaandagboeken. Vertaald door Roland Fagel. Bert Bakker, 402 blz. € 19,95