Van de ene drinkebroer aan de andere

Simon Carmiggelt deed Gerard Reve een boekje met acht steenetsen cadeau. Reve gaf het meteen weg. Nu zijn de etsen weer opgedoken.

Plaat 6 uit gravurereeks van George Cruikshank over de rampzalige effecten van alcohol op het gezinsleven.

„Voor Gerard”, schreef Simon Carmiggelt op de titelpagina van het boekje dat hij Gerard Reve cadeau deed in december 1973, bij diens vijftigste verjaardag. Het was een gebaar van de ene drinkebroer aan de andere. Het boekje heette De gevolgen van het drankgebruik, dateerde uit 1891 en bevatte acht steenetsen naar gravures van de populaire Engelse illustrator George Cruikshank. In schrille tinten, naar karikaturale snit, was op de prenten te zien welk een rampzalige effecten de vermaledijde alcohol kon hebben op een eens zo gelukkig gezinsleven. De ironie van het geschenk kon de ontvanger niet ontgaan.

Toch blijkt Reve het al snel weer te hebben weggegeven. Na afloop van de feestelijkheden, in de Pulchri Studio in Den Haag, reed hij met zijn toenmalige vriend Guus van Bladel terug naar hun huis in Weert. Het was een mooie bijeenkomst geweest. Ondanks het feit dat bisschop Simonis had geweigerd toestemming te geven voor de heilige mis van dankzegging, die Reve te zijner ere had willen laten celebreren. Zo’n mis zou „een te publicitair en te eclatant karakter” hebben gekregen, aldus de bisschop. Maar van een domper op de feestvreugde was geen sprake. Integendeel: tijdens de drukbezochte receptie heerste een opgewekte sfeer.

Op hun terugweg naar Weert complimenteerde Reve zijn vriend met diens rol in de organisatie van het evenement en overhandigde hem, bij wijze van bedankje, het boek dat hij eerder die dag van de beroemde Parool-columnist had gekregen. Maar dat moest natuurlijk geheim blijven voor de oorspronkelijke gever. „Zo lang Carmiggelt leeft mag je het aan niemand laten weten”, verordonneerde de schrijver.

Niemand heeft ooit geweten dat Reve het geschenk destijds weer heeft weggegeven. Totdat de Weertse kunstvrienden Kasper de Gouw en Gerard van den Oetelaar kortgeleden een bezoek brachten aan hun oude kennis Guus van Bladel, die al geruime tijd woonachtig is in Melaka (Maleisië). In ’s mans kantoortje, in het achtervak van een oude actekoffer, vonden ze de etsen die Reve bijna veertig jaar eerder van Carmiggelt had gekregen. Ze waren in die veertig jaar nooit meer uitgepakt.

Van Bladel heeft de etsen meegegeven aan zijn bezoekers. Ze bevinden zich nu weer in Weert. En inderdaad heeft de in 1987 overleden Carmiggelt nooit gemerkt hoe weinig Reve kennelijk gehecht was aan het ongetwijfeld met zorg uitgezochte geschenk.