Mongolië pikt het niet meer en zegt belastingverdrag met Nederland op

epa02362795 Eighty tonne trucks are loaded with coal at the open cast section of Tavan Tolgoi coal mine in the South Gobi desert in Mongolia 28 September 2010. The mine is one of the largest in the area around 120 kilometres from the Chinese border to which it sends in excess of 400 80 tonne truckloads daily. China's demand for coal and other resources from its mineral-rich neighbour is driving a boom in mining in Mongolia. EPA/ADRIAN BRADSHAW De Mongoolse overheid hield door een belastingconstructie via Nederland weinig over van de mijnbouw in de Gobiwoestijn. Foto EPA / Adrian Bradshaw

Mongolië heeft eind vorig jaar het belastingverdrag met Nederland opgezegd omdat het de dupe zegt te zijn van multinationals die de Nederlandse fiscale wetgeving gebruiken om de belastingen in Mongolië te ontwijken. Het is uitzonderlijk dat een land eenzijdig een belastingverdrag met Nederland opzegt, dat staat in het boek ‘Het Belastingparadijs’ van onderzoeksjournalisten Martin van Geest, Joost van Kleef en Henk Willem Smits, dat vrijdag verschijnt.

Weekers: Nederland is geen belastingparadijs

De Mongoolse actie komt op een pijnlijk moment voor de Nederland. International ligt belastingontwijking onder het vergrootglas. De G20 (negentien geïndustrialiseerde landen en de EU) kondigde onlangs aan met maatregelen te komen. Vanwege de gunstige fiscale wetgeving is het voor bedrijven lucratief om geldstromen via Nederland te laten lopen en zo elders geen of nauwelijks belastingen te betalen.

Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD) en een meerderheid van de Tweede Kamer ontkennen dat Nederland een belastingparadijs is. Volgens Weekers hebben belastingverdragen die Nederland sluit met ontwikkelingslanden een gunstige werking omdat ze voor meer investeringen zorgen.

‘Mongoolse staat verliest inkomsten door verdrag’

In Mongolië wordt daar beduidend anders over gedacht, zo leert verder onderzoek. Volgens parlementsvoorzitter Zandaakhuu Enkhbold “verliest de Mongoolse staat inkomsten” door het belastingverdrag dat eigenlijk bedoeld is om dubbele belastingen te voorkomen. “Nederland wordt gebruikt als een hub voor bedrijven die belasting ontwijken”, zei hij in november. Via een hier gevestigd dochterbedrijf van mijnbouwgigant Turquoise Hill (dat deels eigendom is van Rio Tinto) speelt Nederland een rol in de geldstromen die voortkomen uit het delven van de Mongoolse koper en goudreserves.

In een adviesrapport kwalificeerde het IMF het belastingverdrag vorig jaar als “problematisch” en adviseerde de Mongoolse regering “onmiddellijke actie” te ondernemen. Vanwege de opzegtermijn is het verdrag per 1 januari 2014 van tafel. Het ministerie van Financiën laat weten dat het de opzegging betreurt.

Lees meer over de Mongoolse opzegging vanmiddag in NRC Handelsblad. Abonnees kunnen het stuk ook lezen in de digitale editie.

    • Camil Driessen