Lekker! Een gemuteerde tomaat

Vandaag begint de kaartverkoop van het Food Film Festival Films, workshops en lezingen, alles over eten Ook genetische modificatie staat centraal, want daar heeft iedereen een mening over

Hoe kan het dat we wel wakker liggen van genetisch gemodificeerde aardappels, terwijl onze honger naar smartphones, tablets en andere technologische snufjes nauwelijks te stillen is? Dat is een van de vragen die dit jaar centraal staan op het Food Film Festival in Amsterdam, waarvoor vandaag de kaarten in de verkoop gaan.

Belangrijke vragen, want voedsel raakt aan onze identiteit. „Het is iets intiems, staat dichtbij ons”, zegt hoogleraar Frans Brom, filosoof en ethicus aan het Rathenau Instituut. „Eet je wel of geen vlees? Wel of niet biologisch? Het zijn keuzes die bepalen wie je bent en waar je voor staat.”

Het festival, dit jaar de derde editie, belicht talrijke verhalen over eten via films, workshops en lezingen. Tijdens het Food Film Festival wordt jaarlijks een groot debat gehouden. Dat is dit jaar het GMO (Genetische Modificatie Organismen)-debat, waar ook Brom aan zal mee doen. „We willen de grenzen verkennen van ons toekomstige eten”, zegt Janno Lanjouw, organisator van het debat.

Iedereen eet, dus iedereen heeft er wel een mening over – helemaal als het gaat om genetische modificatie. Neem de terminologie: alleen daarover heerst al jarenlang een strijd. Voorstanders spreken van modificatie, tegenstanders noemen het genetische manipulatie.

Het komt erop neer dat het DNA van planten, dieren en micro-organismen wordt aangepast door een gen, of meerdere genen, toe te voegen of weg te halen. Zo kunnen gewassen als rijst of cassave – belangrijk voedsel in ontwikkelingslanden – worden voorzien van extra vitamines. Modificatie kan sterkere gewassen voortbrengen, leiden tot een hogere opbrengst per hectare of minder bestrijdingsmiddelen. Maar is dit allemaal wel zo milieuvriendelijk als het lijkt? Wat als door dit soort ‘übergewassen’ andere uitsterven? Of als gemodificeerd maïszaad overwaait naar het land van de buurman, die vervolgens een fikse boete krijgt omdat hij geen recht heeft op die zaden? Daarnaast lijkt een handjevol multinational de touwtjes in handen te hebben.

De vraag is wie de feiten nog heeft. Hebben we wel voldoende inzicht in de verstrekkende consequenties van genetische modificatie? Mag de mens wel sleutelen aan het DNA van planten, dieren en micro-organismen? En wie gaat daar eigenlijk over?

Volgens Brom is er geen pasklaar antwoord hierop. „GMO is het slagveld geworden van de vraag waar we met onze landbouw naartoe moeten: gaan we voor grootschalige of kleinschalige landbouw, milieuvriendelijk of natuurlijk?” Dit soort keuzes zijn bepalend voor het eten op ons bord.

Over deze vraagstukken zal Brom, onder leiding van Ruben Maes, in discussie gaan met onder anderen Jan Wisse (Nederlandse Biotechnologie Associatie ( Niaba), Bert Lotz (Wageningen Universiteit), Orlando de Ponti (voormalig voorzitter International Seed Federation) en Bas Eickhout (Europees Parlement, GroenLinks).

Geen trek in dit soort stevige kost? Er staat meer op het menu van het Food Film Festival, zoals een workshop hamburgers maken, internationale snijtechnieken of Koreaans koken. En natuurlijk ook de films en documentaires, het blijft een filmfestival.

Het Food Film Festival vindt plaats van 22 t/m 24 maart in StudioK en Kriterion in Amsterdam. De kaartverkoop begint vandaag. Het GMO-debat op zaterdag 23 maart is gratis.