Legendarische Amerikaanse pianist Van Cliburn overleden

Cliburn in 2004 tijdens een benefietconcert in Moskou voor de slachtoffers van de aanslag in Beslan. Foto AP / Sergey Ponomarev

De beroemde Amerikaanse pianist Van Cliburn is vandaag op 78-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn vriendin Mary Lou Falcone bekendgemaakt. Van Cliburn wordt gezegd dat hij een eerste ommekeer teweeg heeft gebracht in de Koude Oorlog.

Het verhaal gaat dat de Russische machthebber Nikita Chroestjov in 1958 had verordonneerd dat de toen 23-jarige Amerikaan het Tsjaikovski Concours in Moskou, een van de meest prestigieuze wedstrijden voor klassieke muziek ter wereld, moest winnen. Bij zijn terugkeer werd Van Cliburn (zijn doopnaam is Harvey Lavan Cliburn) als de held van het culturele slagveld in New York binnengehaald met een Ticker Tape Parade.

Sinds 1962 bestaat het vierjaarlijkse Van Cliburn Pianoconcours, dat wordt gehouden in de geboorteplaats van Cliburn: Forth Worth in Texas. Een aantal laureauten in het actieve internationale pianistencircuit maakte daar naam, zoals Cécile Ousset, Radu Lupu, Rudolf Buchbinder, Christina Ortiz, Christian Zacharias, Steven de Groote, Alexander Toradze en Barry Douglas.

Cliburn overleed vanochtend in zijn huis in Forth Worth aan de gevolgen van botkanker. Falcone zegt in een verklaring over hem:

“Van Cliburn was gedurende vijf decennia een internationale legende, een geweldige filantroop en een briljante musicus wiens licht zal blijven schijnen dankzij zijn buitengewone nalatenschap. Hij zal worden gemist door iedereen die hem kende en bewonderde en door de talloze mensen die hij nooit heeft ontmoet.”

Luister naar Van Cliburn op Spotify

Bekijk hier beelden van het legendarische optreden van Cliburn uit 1958:

Pianist kreeg in VS ware sterrenstatus

Cliburn zou in de VS uitgroeien tot een muzikant met sterrenstatus, wat uitzonderlijk is voor iemand uit de klassieke muziek. Op het Tsjaikovski Concours in 1958 speelde hij pianoconcert no. 3 van Rachmaninoff en pianoconcert no. 1 van Tsjaikovski. De opname van het laatste stuk was het eerste klassieke werk waarvan in de VS meer dan 1 miljoen exemplaren werden verkocht.

Vanwege zijn sterrenstatus mocht Cliburn, die op 78-jarige leeftijd met pensioen ging, voor elke Amerikaanse president sinds Harry Truman (1945-1953) optreden. In 2008 zei hij tegen de Amerikaanse publieke omroep dat hij nog elke dag thuis oefende, vaak ‘s avonds laat. In 2004 kreeg hij tijdens de uitreiking van de Grammy’s de Lifetime Achievement Award.

Cliburn kreeg in 2011 van Obama de National Medal of Arts. Foto AP / Pablo Martinez MonsivaisCliburn kreeg in 2011 van Obama de National Medal of Arts. Foto AP / Pablo Martinez Monsivais

    • Pim van den Dool