Europe Now: moderne stadsjongeren op toneel

Theaterfestival Europe Now wil in Europese steden multicultureel theater stimuleren. In ‘Eldersland’ worstelt Kasim met zijn identiteit.

„Ik ben een Amsterdammer!”, roept Kasim in Eldersland, van theatergezelschap Rast. „Voor mij groeien de sinaasappels in oranje netjes.” De twintiger wordt heen en weer geslingerd tussen zijn leven in Amsterdam en de wens van zijn moeder om terug te keren naar de familiegrond in Turkije. Eldersland is de Amsterdamse bijdrage voor Europe Now, een festival dat intercultureel theater in Europa wil stimuleren.

Na een repetitie in Podium Mozaïek noemt regisseur Saban Ol het verhaal van Kasim „archetypisch” voor veel Europese stadsjongeren. „Kinderen en kleinkinderen van de immigratiegolf uit de jaren vijftig en zestig leven vaak met een dubbele identiteit. Ze spreken vier talen, zitten op Facebook en gaan naar Italië op vakantie. Maar hun ouders vinden nog dat ze met een Turkse moeten trouwen en later in hun thuisland voor hen moeten zorgen.”

Toch ziet Ol maar weinig Kasims terug op het Nederlandse toneel. „55 procent van Amsterdam is van andere komaf. Maar als je naar de grote toneelgezelschappen kijkt, zie je daar bijzonder weinig van terug.”

Ter bevordering van het interculturele theater richtte Rast in 2011 met vijf podia uit verschillende Europese steden het theaternetwerk Europe Now op. Samen willen ze reflecteren op de veranderende Europese identiteit, daarover nieuwe teksten produceren en deze uitwisselen.

Met geld van het Europese culturele programma liet elk theater alvast één nieuw toneelstuk over multicultureel Europa schrijven. Zo presenteerde het Riksteatern uit Stockholm een tekst over de toegenomen islamangst in Zweden en het Ballhaus Naunynstrasse uit Berlijn maakte politiek theater over de Europese immigratiewetgeving.

Rast benaderde schrijfster Anouk Saleming voor de Amsterdamse bijdrage. In haar tekst Eldersland erft Kasim een stuk familiegrond in Turkije, dat al generaties van vader op zoon overgaat. Verkopen wil hij niet, er wonen ook niet. Het bezit leidt tot verwarring over zijn identiteit.

Saleming zoomt in op één specifieke familie. „Maar dit kleine verhaal staat voor grotere Europese thema’s. Veel immigranten hebben nog een stuk grond of een huis in hun land van herkomst.” Inspiratie haalde de schrijfster uit de verhalen van Ol en de gemêleerde cast: de Israëlische Eran Ben-Michaël, de Curaçaose Paulette Smit en de Turks-Nederlandse Robin Steegman.

De vier acteurs zullen Eldersland ook spelen in Istanbul, Londen en Berlijn. In mei organiseert Rast samen met Podium Mozaïek het Europe Now Festival. Vier theaters uit het netwerk zullen dan hun voorstelling over het nieuwe Europa laten zien en laten bespreken in debatten en talkshows. Ol: „Ik ben heel nieuwsgierig wat de verhalen van de andere grote steden zijn en in welke vorm de theatermakers ze gegoten hebben.”

Tijdens het festival wil de regisseur onderzoeken hoe meer Europese theaters kunnen worden betrokken. „Europa wordt één en klein”, meent Ol. „Je kunt niet meer blijven vastzitten in je eigen land.”

Eldersland van Theater Rast t/m 2/3 in Podium Mozaïek, Amsterdam. Inl.: rast.nl, europenowblog.org.