Raad van Europa hekelt partijfinanciering Nederland

De regels voor partijfinanciering in Nederland zijn „onbevredigend”. De laatste vijf jaar is „geen significante vooruitgang” geboekt in de wetgeving voor registratie van giften aan politieke partijen, openbaarmaking van de identiteit van de geldgevers, en toezicht op naleving van de wetgeving.

Dat stelt Greco (Group of States against Corruption), een werkgroep van de Raad van Europa. De werkgroep, die elke twee à drie jaar de transparantie van partijfinanciering controleert in bijna alle Europese landen, wordt door nationale parlementen als gezaghebbend beschouwd. De werkgroep kan echter geen wetgeving afdwingen.

De controles zijn een gevolg van allerlei schandalen in Europa met partijfinanciën. In Nederland bleek staatssecretaris Frans Weekers (VVD, Financiën) een omstreden gift aangenomen te hebben van oud-senator Jos van Rey (eveneens VVD).

Het Greco-onderzoek werd al juni vorig jaar afgerond, maar is pas onlangs door Binnenlandse Zaken openbaar gemaakt na vragen van deze krant. Morgen spreekt de Eerste Kamer over een wetsontwerp ter aanscherping van de regels voor partijfinanciering. De belangrijkste bezwaren van Greco worden met dit wetsontwerp echter niet weggenomen.

Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) zegt in een reactie op het Greco-rapport dat er met het voorliggend wetsontwerp „veel meer openbaarheid komt rond giften aan politieke partijen”. Bij giften boven de 4.500 euro moeten naam en woonplaats van de gever bekend worden gemaakt. Anonieme giften zijn alleen mogelijk tot 1.000 euro. Boven de 1.000 euro geldt een registratieplicht.

Greco wil echter een lagere drempel dan 4.500 euro voor openbaarmaking van donaties, bijvoorbeeld 1.000 euro. Verder constateert de werkgroep dat lokale en regionale afdelingen van partijen de wetgeving kunnen omzeilen.