Paus verandert regels zodat conclaaf eerder begint - Britse kardinaal trekt zich terug

Paus Benedictus XVI wordt gegroet door de Britse kardinaal Keith O'Brien, die zich heeft teruggetrokken vanwege beschuldigingen van misbruik.
Paus Benedictus XVI wordt gegroet door de Britse kardinaal Keith O'Brien, die zich heeft teruggetrokken vanwege beschuldigingen van misbruik. Foto AP / Andrew Milligan

Paus Benedictus XVI verandert de kerkwet zodat kardinalen eerder kunnen beginnen aan het conclaaf waarbij zijn opvolger gekozen wordt. Dat maakte het Vaticaan vandaag bekend, meldt persbureau Reuters.

De paus maakte dat bekend in een decreet, een zogenoemd ‘motu proprio’. Het decreet wijzigt sommige punten van de wet uit 1996 waarin de procedure voor de verkiezing van een nieuwe paus staat vastgelegd. Het is een van zijn laatste daden voor hij zich donderdag terugtrekt.

De verandering houdt in dat kardinalen niet langer vijftien dagen dagen hoeven te wachten nadat het pausdom vrijkomt 28 februari. Het conclaaf kan nu dus al voor 15 maart beginnen. Hoe vroeg het conclaaf van start gaat is onzeker, meldt journalist en Vaticaankenner Andrea Vreede op Twitter:

Twitter avatar andreavreede Andrea Vreede Eerder dan 1 of 2 maart zullen de kardinalen niet bijeen komen om te beslissen over begin #conclaaf. Vraag is of ze willen vervroegen #paus

De datum van aanvang van het conclaaf is belangrijk, omdat Heilige Week 24 maart begint en paaszondag 31 maart is. Om tijdens deze belangrijke periode een paus te hebben, zou hij uiterlijk zondag 17 maart moeten worden geïnstalleerd. En dat is een krap tijdschema als het conclaaf pas 15 maart begint.

Britse aartsbisschop trekt zich terug wegens schandaal

De in opspraak geraakte Britse kardinaal Keith O’Brien zal niet meedoen aan het conclaaf, maakte hij vandaag bekend. Hij heeft zich ook teruggetrokken als aartsbisschop. O’Brien, een van de hoogste leiders van de katholieke kerk, wordt beschuldigd van wangedrag. Drie priesters en een voormalige priester hebben volgens de Britse krant The Observer klachten geuit aan het Vaticaan over O’Brien omdat hij ze “onheus bejegend” zou hebben. Er werden geen namen genoemd, maar de beschuldigingen zouden teruggaan tot de jaren tachtig.

O’Brien zei in een verklaring niet mee te doen aan het conclaaf omdat hij niet wil dat de media-aandacht naar hem gaat tijdens de belangrijke bijeenkomst in Rome. Experts zeggen dat het nog nooit is voorgekomen dat een kardinaal niet meedeed aan het conclaaf vanwege een persoonlijk schandaal, schrijft persbureau AP.

Ook omstreden kardinaal in VS

Ook in de VS is een omstreden kardinaal: Roger Mahony. Hij was tot 2011 aartsbisschop van Los Angeles, trad af omdat hij 75 jaar was geworden maar werd begin februari ontheven uit al zijn publieke functies omdat bleek dat hij heeft geprobeerd seksueel misbruik door priesters verborgen te houden en beschuldigde priesters te beschermen. Hij is nog altijd kardinaal en nog steeds van plan om naar Rome af te reizen.

Twitter avatar andreavreede Andrea Vreede Nieuwe regel: kardinaal kan beslissen om niet mee te doen met #conclaaf (ook als hij gezond is). Hint aan Mahoney om maar thuis te blijven?

Wat is een conclaaf eigenlijk precies?

Het woord ‘conclaaf’ heeft een tweeledige betekenis, stond eerder in NRC Handelsblad. Het is het verblijf waar de als pauskiezers gemachtigde kardinalen die niet ouder zijn dan tachtig jaar na het overlijden of aftreden van de paus een nieuwe paus uit hun midden kiezen (traditiegetrouw Sixtijnse Kapel). Maar het is ook de kardinalenvergadering zelf:

“Naast de kardinalen mogen ook leken (bijvoorbeeld artsen) deelnemen aan het conclaaf, zij hebben echter geen stemrecht. Iedere deelnemer legt een eed van geheimhouding af: al het besprokene blijft tijdens en na de vergadering geheim. Het conclaaf vindt plaats tussen de zestiende en de negentiende dag na het overlijden van de paus en duurt net zolang totdat er een nieuwe paus gekozen is.”