Kind leert in slaap beter dan volwassene

Kinderen leren veel beter in hun slaap dan volwassenen. Het gaat niet om gericht studeren maar om wat de onderzoekers ‘impliciet leren’ noemen. Een nachtje slapen maakt die binnengekomen informatie expliciet. Maar dat gaat bij de kinderen wel ruim anderhalf keer zo goed als bij de volwassenen.

Leren tijdens de slaap betekent dat overdag opgedane informatie wordt geordend en op een andere plaats in de hersenen vast komt te liggen. Alles wat nieuw binnenkomt in de hersenen wordt tijdelijk opgeslagen in zenuwnetwerken in de hippocampus. Dat is evolutionair ‘oud’ hersengebied. De moderne theorie zegt dat er daarna een proces van herstructurering volgt waarbij uit die veelheid van indrukken expliciete informatie wordt gegenereerd die in de neocortex terecht komt voor langetermijnopslag. Het idee is dat dat tijdens de slaap beter lukt dan overdag. En dan nog vooral in de fase van wat de slaaponderzoekers slow-wave sleep (SWS) of non-REM-slaap van de fases 3 en 4 heet. Het is de diepe slaap.

Het experiment waar 49 kinderen en 37 volwassenen aan mee deden, gebeurde achter een kastje met acht verschillend gekleurde knoppen, in twee rijen van vier. Die knoppen lichtten allemaal één keer op, één voor één, in een vaste volgorde. De deelnemers hadden de opdracht de knop zodra hij oplichtte zo snel mogelijk in te drukken. Ze deden het 50 keer, in blokken van vijf keer. Tussendoor kregen ze informatie over hun reactietijd. De proefpersonen hadden niet de opdracht de volgorde uit hun hoofd te leren, maar iedereen wist hem na 50 keer natuurlijk wel. Dat is impliciet leren.

De helft van de kinderen en volwassenen deden de proef ‘s avonds. Ze gingen slapen, waarbij de slaapkwaliteit werd gemeten. De volgende ochtend moesten ze, staand voor het kastje, uit het hoofd de toetsvolgorde opnoemen. Dat was de test of de kennis expliciet was geworden. De andere helft deed de proef ‘s morgens liet ‘s avonds zien wat er was blijven hangen. Kinderen die geslapen hadden wisten bijna allemaal de volgorde van de acht knoppen nog. Volwassenen haalden gemiddeld ruim 5. De wakkerblijvers bleven steken op 4.