Verband ontkracht tussen aardbevingen en zonneactiviteit

Beschadigd gebouw in de Italiaanse plaats L’Aquila, na de aardbeving op 6 april 2009.
Beschadigd gebouw in de Italiaanse plaats L’Aquila, na de aardbeving op 6 april 2009. Foto AFP

Het wordt af en toe nog steeds gesuggereerd, maar blijkt nu toch echt naar het rijk der fabelen te kunnen. Tussen het optreden van aardbevingen en de variërende activiteit van de zon bestaat geen enkel aantoonbaar verband.

Dat concluderen twee Amerikaanse geofysici op grond van een groot onderzoek naar een mogelijke relatie tussen deze totaal verschillende verschijnselen. Het onderzoek van Jeffrey Love en Jeremy Thomas wordt binnenkort gepubliceerd in de Geophysical Research Letters.

Al sinds zo’n anderhalve eeuw verschijnen er berichten over verbanden tussen de variërende activiteit van de zon en het optreden van aardbevingen. Het probleem is echter dat deze berichten elkaar vaak tegenspreken. Zo zouden aardbevingen volgens sommigen vaker optreden tijdens maximale zonne-activiteit, maar volgens anderen tijdens minimale activiteit. Soms wordt een correlatie op mondiale schaal gevonden, soms alleen in een bepaald gebied of tijdvak.

Critici twijfelen daarom aan de significantie van deze vermeende correlaties en wijzen op het gevaar van het selecteren of ‘masseren’ van waarnemingsdata.

De activiteit van de zon varieert in de loop van gemiddeld elf jaar en manifesteert zich daarbij vooral in het aantal donkere vlekken op de zon. Maar ook de intensiteit en snelheid van de energierijke deeltjes die de zon uitzendt (de zonnewind) variëren, evenals de onrust in het magnetische veld van de aarde als gevolg van uitbarstingen op de zon.

Love en Thomas hebben de gemiddelde variatie van deze verschijnselen nu stuk voor stuk statistisch vergeleken met de frequentie van aardbevingen. Ze hebben zich daarbij geconcentreerd op aardbevingen met een magnitude van 7,5 op de schaal van Richter of hoger, verspreid over de hele aarde.

De onderzoekers bestudeerden het tijdvak tussen 1900 en 2012 en keken ook naar eventuele tekenen van een vertraging tussen de zonne-activiteit en het optreden van aardbevingen. In geen enkel geval kon echter een statistisch verband worden gevonden.

Dit wil volgens de onderzoekers niet zeggen dat de zon ook geen enkele invloed heeft, maar alleen dat zo’n invloed niet in historische data is terug te vinden. En daarom kan de variërende activiteit van de zon ook niet worden gebruikt voor het voorspellen van trends in aardbevingen, zoals ook wel eens wordt gesuggereerd.