Losgebikt is Banksy tonnen waard

Vorige week werd een werk van de mysterieuze graffiti- kunstenaar Banksy in Londen uit een muur gebikt. Morgen wordt het geveild bij een Amerikaans veilinghuis. De vraag is: wie is de eigenaar van deze Banksy?

Boven: Het graffiti-werk ‘Slave Labor’ van Banksy, met een beschermende plaat plexiglas ervoor, zoals het tot vorige week in Londen op de muur zat. Onder: de muur nu, nadat de Banksy voor de kunsthandel verwijderd was.
Boven: Het graffiti-werk ‘Slave Labor’ van Banksy, met een beschermende plaat plexiglas ervoor, zoals het tot vorige week in Londen op de muur zat. Onder: de muur nu, nadat de Banksy voor de kunsthandel verwijderd was. Foto’s AP en Reuters

Een muurschildering van graffitikunstenaar Banksy is aangeboden bij een veilinghuis in Miami, nadat het werk – en het stuk van de muur waarop het was gespoten in Noord-Londen – vorige week spoorloos was verdwenen. Wie de eigenaar is van het werk, is onduidelijk. Hoe het in Miami is terechtgekomen, is een mysterie. Banksy is een wereldwijd opererende anonieme graffitikunstenaar uit Engeland, opgekomen in de punktijd. Hij verkoopt nooit zelf een werk, hij spuit zijn kunst op buitenmuren.

Frederic Thut, eigenaar van Fine Art Auctions Miami dat de Banksy te koop aanbiedt, stelt dat zijn bedrijf „al het benodigde onderzoek” heeft gedaan om te achterhalen wie de rechtmatige eigenaar is.

Het werk stond op een muur van een filiaal van Poundland Stores, een Britse winkelketen die allerlei spullen verkoopt voor 1 pond. De schildering, die Slave Labor (Bunting Boy) – Slavenarbeid (Jongen met de vlaggetjes) – wordt genoemd in de catalogus van het veilinghuis, verscheen in 2012 tijdens het 60-jarig jubileum van de Britse koningin Elizabeth II. De Poundland-keten was twee jaar eerder het middelpunt van een controverse, het bedrijf werd er toen van beschuldigd goederen te verkopen die waren gemaakt door jonge kinderen.

„Wij huren het gebouw, en waren net zo geschokt en verbaasd als iedereen dat het Banksy-werk was verdwenen”, schrijft Kate Gibson, een woordvoerder van Poundland Stores, in een e-mail. „We begrijpen de ergernis. Ook wij zijn het er helemaal niet mee eens dat het kunstwerk zonder toestemming van de gemeenschap is weggehaald.” Wie de eigenaar is van het pand, is niet duidelijk, noch of die toestemming heeft gegeven voor het verwijderen van de Banksy. Het werk blijft intussen op de website van het veilinghuis staan, waar het een geschatte waarde heeft van 500.000 tot 700.000 dollar (zo’n 370.000 tot 520.000 euro) en wordt omschreven als een „uniek street-artwerk” van „sjablonen en spuitbusverf op pleisterkalk met toegevoegde jubileumvlaggetjes”. De bedoeling is dat het zaterdag wordt geveild. Er zijn al drie biedingen gedaan. Banksy’s werken, die ironisch sociaal commentaar leveren, kunnen nooit officieel worden toegeschreven aan de ongrijpbare kunstenaar. Maar ze zijn zeer gewild bij verzamelaars. „Banksy gaat naar een plek waar ook ter wereld en hij zet iets op je muur zonder dat hij daarvoor toestemming vraagt”, vertelt Stephan Keszler, eigenaar van een New Yorkse galerie gespecialiseerd in Banksy. „Mensen noemen het vandalisme. Daarom ondertekent hij niets, dan zou hij toegeven dat hij een misdrijf heeft vervaardigd.”

Keszler heeft in december een half dozijn muurschilderingen van Banksy naar een kunstbeurs in Miami verscheept. Twee van die werken, enorme betonnen platen van ruim 900 kilo, had hij gered voor huizenbezitters op de Jordaanoever en later aangekocht. De andere kwamen van verzamelaars die klant zijn bij Keszler. De groep Pest Control houdt toezicht op de echtheid van de werken van de kunstenaar. Maar Pest Control is bijna even mysterieus als Banksy zelf. Volgens Keszler is Holly Cushing, een producer van de Banksy-documentaire Exit Through The Gift Shop (2010), de leider van de groep. Pest Control heeft niet geantwoord op e-mails met verzoek om commentaar over Slave Labor. Keszler denkt dat de discussie wie eigenaar is van een werk van Banksy eindig is: „Als een eigenaar van een gebouw dit bij een veilinghuis wil verkopen, mag hij dat doen. Ik denk dat er een dag zal komen dat deze discussie voorbij is. Van de mensen die dapper genoeg waren om in deze tijd Banksy’s aan te schaffen, zal dan blijken dat ze een goede investering hebben gedaan.” (Reuters)