Opinie

Het havo- of mavo-bevel

Het begint traditiegetrouw tussen carnaval en Pasen. Elk jaar verzamelt zich rond de gymnasia in Amsterdam een nieuw cohort ouders dat het niet eerlijk vindt dat hun kinderen zijn uitgeloot voor hun favoriete school.

En het is ook niet eerlijk. Het is ook niet eerlijk dat de concerten van Beyoncé in Ziggo Dome in tien minuten waren uitverkocht; het is niet eerlijk dat er maar 16.000 schaatsers mee mogen doen aan de Elfstedentocht. En het is ook niet eerlijk dat niet alle kinderen met een gymnasiumadvies en een Cito-score van 550 naar de school van hun keuze kunnen. Maar anders dan voor Beyoncé en de Elfstedentocht is er voor dat favoriete gymnasium een alternatief. En er is zelfs een alternatief voor wie ook niet naar de tweede, derde of vierde school op zijn verlanglijstje kan. Er zijn in een stad als Amsterdam zo langzamerhand meer gymnasia dan kerktorens.

Ouders die je zelden hoort, maar die veel meer reden tot klagen hebben, zijn die van kinderen met een havo- of mavo-advies. En waar ik advies zei, bedoelde ik bevel. Want er is niets vrijblijvends aan een schooladvies. „Bedankt voor het advies, maar ik ga toch maar naar het vwo” – dat kan helemaal niet. Maar goed, met dat havo-advies dus, kom je nergens meer. Er zijn scholen die mavo en havo hebben afgeschud om hun reputatie op te krikken als vwo-school, er zijn scholen waarvoor een havo-advies niet havo genoeg is. Daar moet je minimaal een havo/vwo-advies overleggen, pure cherry picking. En er zijn mavo/havo-scholen die gewoon niet zo’n goede naam hebben en in een vicieuze cirkel zitten waar je als ouders ver van wilt blijven: zonder goede naam blijven de goede leerlingen weg, waardoor de resultaten onder druk komen, waardoor de reputatie nog slechter wordt, et cetera.

En zo zijn er in een stad met zo’n 80 middelbare scholen kinderen die elke dag naar het Gooi of naar Haarlem reizen om gewoon naar de havo te kunnen. Niks mis mee, ik fietste ook elke dag 18 kilometer naar een andere stad, maar ik kwam onderweg geen 12 scholen tegen.

Ik sprak vorige week drie meisjes die de hele dag hebben gehuild toen ze werden uitgeloot voor een klassiek gymnasium. „Mijn tweede en derde school waren toen ook al vol. Ik dacht echt dat er voor mij geen school meer was.”

Nu zijn ze dolgelukkig op het nieuwe Hyperion Lyceum in Amsterdam-Noord en willen ze niet eens meer naar het Barlaeus of Ignatius. Je zou als ouder de vlag uit moeten hangen als je kind gratis deze cursus ‘omgaan met teleurstellingen’ krijgt, met garantie op goede afloop. Maar met een lager advies ben je al gezakt voordat de cursus begint. Dat is pas gemeen.

Martine Kamsma verving deze week Margriet Oostveen, die op deze plek een wisselcolumn schrijft met Arjen van Veelen.