Talkshowtje, taakstrafje

Het VRT Journaal opende zaterdagavond met de bekentenis van Brett S., de 22-jarige ‘hoofdschopper’ van Eindhoven. Tegenover dat doortastende kleine mannetje van PowNed verklaarde hij, met bibberende onderlip, dat hij slecht sliep. „Omdat je beseft dat je in één minuutje tijd meer dan de helft van je leven kwijt bent. Je toekomst, dit, dat, alles.”

Ik zag het in een hotelkamer in Antwerpen.

„Nee”, zei degene die naast me lag. „Dat moet je vooral met je gezicht op tv zeggen…” Maar zij is geen PowNews-kijkster, anders had ze geweten dat het Doortastende Mannetje deze jongen al afleveringen lang had opgejaagd, dat GeenStijl hem allang als Brett Smits had geïdentificeerd. Hij zat als een rat in de val.

Waarschijnlijk heeft z’n advocaat hem ervan weten te overtuigen dat alleen deze knieval hem nog kon redden. Er zat niets anders op dan een ‘Armstrongetje’ te doen. En straks kan diezelfde advocaat succesvol om strafvermindering pleiten omdat zijn cliënt publiekelijk al zoveel schade heeft ondervonden. Talkshowtje, taakstrafje.

Dat de moderne heksenjacht via social media en programma’s als PowNews haast automatisch tot strafvermindering leidt, is echter maar één ironisch bijeffectje in een zee van veel kwalijkere.

Bij het zien van Bretts tranen moest ik denken aan Joran van der Sloot en zijn ontmaskering door Peter R. de Vries. Miljoenen mensen keken naar de verborgencamera-beelden, en tientallen stonden voor een portiek, waar iemand met dezelfde naam woonde.

Peter R. de Vries was een van de eersten die uit eigengeilerij en kijkcijfernarcisme overging tot het propaganderen van eigenrichting. Alsof we niet in een rechtsstaat leven. Inmiddels is het gemeengoed. Zelfs beschaafde journalisten roepen op om bankiers digitaal te stalken.

Het tegenargument is altijd: maar die rechtsstaat doet niks. GeenStijl vindt die Acht Van Eindhoven met drie muisklikken; de politie doet niks. Die SNS-topman krijgt een miljoen bonus; de politiek doet niets.

Wees dan boos op die politici en de politietop. Fuck the system, not the suspects. Die Brett zal bekend blijven als die schopper uit Eindhoven. Z’n toekomst is inderdaad weg, en of dat opweegt tegen zijn daden? Dat is aan de rechter.

’s Avonds belandden we in café de Witzli-Poetzli. Ik was daar in 2007 voor het laatst. Nu pas hoorde ik dat de eigenaar een jaar daarna was overleden. Maagbloeding, drie weken nadat hij in elkaar was geslagen door Nederlands tuig, dat vrijuit ging: het verband kon niet worden aangetoond.

Ik begrijp de woede. En toch is het goed dat de rechtsstaat ons tegen onszelf in bescherming neemt.

Christiaan Weijts (36) is schrijver. Met zijn derde roman Euforie won hij dit jaar de BNG Nieuwe Literatuurprijs. Op deze plek schrijft hij elke donderdag over de actualiteit.