'Ik hou van donker'

De pas afgestudeerde Tom Van Avermaet wist de Vlaamse ster Matthias Schoenaerts te strikken voor zijn eerste korte film. En hij sleepte prompt een Oscarnominatie in de wacht.

Regisseur Tom Van Avermaet hoopt dat de Oscarnominatie van zijn kortfilm 'Dood van een Schaduw' leidt tot een nieuw project. Al geniet hij momenteel vooral van het goede nieuws. De film is de vijfde Vlaamse ooit die een nominatie in de wacht sleept. Eerder donderdag maakte de Academy of Motion Picture Arts and Sciences de nominatie bekend. "Het is een zwaar proces geweest dat vijf jaar geduurd heeft, dus ik kan amper beschrijven hoe blij ik ben", zegt voormalig Rits-student en regisseur Tom Van Avermaet. Foto's gemaakt te Antwerpen door katrijn van giel op 26/01/2013.
Regisseur Tom Van Avermaet hoopt dat de Oscarnominatie van zijn kortfilm 'Dood van een Schaduw' leidt tot een nieuw project. Al geniet hij momenteel vooral van het goede nieuws. De film is de vijfde Vlaamse ooit die een nominatie in de wacht sleept. Eerder donderdag maakte de Academy of Motion Picture Arts and Sciences de nominatie bekend. "Het is een zwaar proces geweest dat vijf jaar geduurd heeft, dus ik kan amper beschrijven hoe blij ik ben", zegt voormalig Rits-student en regisseur Tom Van Avermaet. Foto's gemaakt te Antwerpen door katrijn van giel op 26/01/2013. katrijn van giel

De eerste korte film die Tom Van Avermaet (Antwerpen, 1982) maakte nadat hij was afgestudeerd werd prompt genomineerd voor een Oscar, en deze week tekende hij een contract met Creative Artists Agency, een belangrijk agentschap in Hollywood. Zijn film Dood van een schaduw is een 20 minuten durend surrealistisch ‘gothic sprookje’ met in de hoofdrol Matthias Schoenaerts, het paradepaardje van de Belgische film. Een gesneuvelde soldaat, gespeeld door Schoenaerts, krijgt de kans om even opnieuw te leven als hij voor een verzamelaar tienduizend schaduwen ‘vangt’ van stervende mensen.

Wanneer wist u dat u wilde regisseren?

„Ik was altijd al een verhalenverteller, op de lagere school moest ik vooraan de klas de oudere jaren vermaken met de verhalen die ik die dag had verzonnen. Als je ouder wordt, bekijk je de mogelijkheden om daar professioneel iets mee te doen. Ik heb overwogen te schrijven, maar mijn fantasie was altijd erg visueel, ik zie beelden wanneer ik fantaseer. Voor animator kan ik niet goed genoeg tekenen, dus werd het regisseren. Ik houd bovendien erg van het teamwork tijdens het maken van een film.”

Waarin verschilt u van andere regisseurs?

„De verhalen die ik vertel zijn onrealistisch – het gegeven dat iemand schaduwen van stervende mensen vastlegt is pure fantasy. Toch wil ik dat mijn verhalen geloofwaardig overkomen, ik probeer mijn fantasieën realistischer te maken door erg veel aandacht aan details te schenken. In Dood van een schaduw liet ik bijvoorbeeld elke ‘gevangen’ schaduw met een specifiek ritme bewegen, niet te hevig, niet te rustig. Dit past binnen de ‘logica’ van de wereld die ik creëer in die film; de schaduwen zweven ergens tussen leven en dood, zitten eeuwig gevangen in hun sterfmoment. Dit soort dingen ziet de kijker niet meteen, maar volgens mij heeft het wel een invloed op de kijkervaring.”

Past u in een traditie?

„Ik ben heel erg gefocust op beelden en gebruik weinig tekst, op dat vlak werk ik een beetje als regisseurs uit stille films. Verder denk ik dat mijn filmstijl aansluit bij het Duits expressionisme, het duistere, de schaduwen in het werk van regisseurs als F. W. Murnau of Carl Theodore Dreyer. Maar ik heb ook voeling met de surrealisten, met filmmakers als Guillermo del Toro. Een deur leidt bij mij niet automatisch naar de volgende kamer, maar kan ook de toegang tot een andere wereld zijn. Del Toro is mijn grote voorbeeld. Hij heeft films gemaakt die een blijvende invloed hebben op de fantastische filmwereld. En dat is toch de droom van iedere filmmaker: iets maken wat impact heeft.”

Wat inspireert u?

„Het werk van fotografen als Robert ParkeHarrison, maar vaak zijn het simpele, alledaagse dingen waar ik mijn fantasie op loslaat. Zo was ik zelf een notoire laatkomer. Mijn afstudeerfilm Droomtijd gaat over een hypothetische wereld die volledig gedomineerd wordt door ‘tijd’. Het is een dystopische plek waar alles verloopt volgens strakke tijdsschema’s, wie zich daar niet aan houdt wordt geëlimineerd. Zo’n wereld is natuurlijk gewoon mijn persoonlijke nachtmerrie.”

Wat was het beste advies dat u tot nu toe kreeg?

„Dat je het beste moet maken van elke situatie, maar je voeten op de grond moet houden. Dat advies kreeg ik van Michaël Roskam, de regisseur van Rundskop. Ik zit door mijn nominatie regelmatig in Hollywood. Ik heb verschillende meetings gehad en enkele opties tot samenwerking aangeboden gekregen, maar ik moet die films natuurlijk nog realiseren. Hier in L.A. verkopen ze je al de wereld voor je iets hebt gedaan.”

Wat was het belangrijkste moment in uw carrière?

„Op zich is de Oscarnominatie het meest prestigieuze moment, maar eigenlijk was het afwerken van Dood van een schaduw belangrijker. Ik heb vijf jaar aan die film gewerkt, vooral aan het verzamelen van voldoende budget. Maar ik zag het als een test. Ik dacht: als het me niet lukt deze film te maken, kan ik geen regisseur worden. Ik heb doorgezet, ook op momenten dat het niet meer leek te lukken. Ik ben erin blijven geloven.”