Dat Chávez zwijgt, zegt alles

Hugo Chávez is na een zware operatie in Cuba weer terug in eigen land Zijn aanhangers vieren feest Maar de aanwijzingen dat de Venezolaanse president er zeer slecht aan toe is, stapelen zich op

A supporter of Venezuela's President Hugo Chavez wears glasses reading "I'm Chavez" as he attends a parade to commemorate the 21st anniversary of Chavez's attempted coup d'etat in Caracas February 4, 2013. Chavez is still in Cuba recovering from a cancer surgery and has not been seen in public since December 8 last year. REUTERS/Carlos Garcia Rawlins (VENEZUELA - Tags: POLITICS ANNIVERSARY)
A supporter of Venezuela's President Hugo Chavez wears glasses reading "I'm Chavez" as he attends a parade to commemorate the 21st anniversary of Chavez's attempted coup d'etat in Caracas February 4, 2013. Chavez is still in Cuba recovering from a cancer surgery and has not been seen in public since December 8 last year. REUTERS/Carlos Garcia Rawlins (VENEZUELA - Tags: POLITICS ANNIVERSARY) REUTERS

Redacteur Zuid-Amerika

Betekent de terugkeer van Hugo Chávez naar Venezuela misschien dat hij nog maar kort te leven heeft en thuis wil sterven? „Vraag dat maar aan een astroloog”, reageert de politieke analist Nicmer Evans in Caracas. „Op basis van wat ons wordt verteld, kan niemand het weten.”

Al anderhalf jaar is het gissen naar de echte gezondheidstoestand van president Chávez. Zijn thuiskomst maandag uit Havana veranderde daar weinig aan. Hij kan morgen overlijden, het kan ook maanden duren.

Het enige wat zeker lijkt, is dat de 58-jarige socialistische leider niet sterk genoeg is voor zijn nieuwe regeertermijn van zes jaar. „Chávez heeft al vier operaties wegens kanker achter de rug. Het is moeilijk voor te stellen dat hij zijn vroegere kracht terugkrijgt”, zegt de analist.

Medische verklaring

De Cubaanse artsen hebben nooit een officiële medische verklaring vrijgegeven, ondanks oproepen van de Venezolaanse oppositie. De socialistische regering bepaalt wat er naar buiten komt en dat is weinig.

Er zijn een paar puzzelstukjes. Via het twitterkanaal van Chávez werd bij zijn aankomst in Venezuela aangekondigd dat zijn behandeling wordt voortgezet. Dat zou betekenen dat hij niet opgegeven is. Of, ook mogelijk, dat men die indruk wil wekken.

Dan is er de foto van Chávez met twee lachende dochters naast zijn bed die afgelopen vrijdag werd vrijgegeven. Het is het eerste en enige plaatje van de president sinds hij in december naar Cuba vertrok. Aanhangers van de president lopen blij rond met de foto. Maar anderen ontwaren de blik van een stervende man.

De Venezolaanse regering bevestigde vrijdag ook de geruchten dat Chávez kunstmatige beademing nodig heeft. Door het buisje in zijn adempijp kan hij niet praten. Deze onthulling lijkt verwachtingsmanagement: de president zal zijn volk waarschijnlijk de komende tijd niet toespreken.

Een van de veelgehoorde scenario’s in Venezuela is dat hij terug is om zijn aftreden bekend te maken en nieuwe verkiezingen af te kondigen. Hij heeft vicepresident Nicolás Maduro al aangewezen als zijn politieke erfgenaam. De socialisten zijn vrijwel zeker van de overwinning.

Bij de aankomst van Chávez uit Cuba was geen pers aanwezig. Dat is een slecht teken. De eerdere keren dat hij terugkeerde van kankerbehandelingen in Cuba werden er beelden vrijgegeven van een lachende en zingende president die blij was thuis te zijn.

Zuster Mora

Dit keer moest het Venezolaanse volk zich tevreden stellen met Chávez’ zuster Dubraska Mora. Ze verklaarde op de staats-tv dat de president wandelend het ziekenhuis binnenkwam. „Hij kwam niet aan op een brancard, niet in een rolstoel, niet met slangen aan zijn lijf.” Maar de betrouwbaarheid van zuster Mora is twijfelachtig. Op de beelden draagt ze geen verpleegstersuniform, maar een rood T-shirt met een grote foto van Chávez. „Onze president kwam aan met kracht, om door te gaan met regeren zoals alleen hij dat kan.”

De aanhangers van Chávez vierden na zijn terugkomst uitbundig feest op straat. Slechts weinigen denken dat hij thuis is gekomen om te sterven. Van een afstand lijkt de verering van Chávez massawaanzin, want rationeel gezien wordt het land geregeerd door een man die zo ziek is dat hij niet meer kan praten. Het merk ‘Chávez’ lijkt sterker te zijn dan zijn ziekte.