Ombudsman: met ministerie van Justitie valt nauwelijks samen te werken

Brenninkmeijer: "Ik kreeg te horen: wacht nu maar, ombudsman. Nee, zei ik: het is urgent.” Foto NRC / Leo van Velzen

Met het ministerie van Veiligheid en Justitie valt nauwelijks samen te werken. Het is immuun voor kritiek, en denkt het recht aan zijn kant te hebben. En als het niet gelijk heeft, heeft het toch gelijk. Dit heeft de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer gezegd.

De Nationale Ombudsman – een hoog College van Staat – richt zich op het oplossen van problemen tussen burgers en overheid. Juist dat loopt spaak bij Justitie, zijn “moeilijkste samenwerkingspartner. Het is zeer lastig om daar onderwerpen onder de aandacht te krijgen.”

Strenger regime voor uitzetting dan nodig is

Neem de vreemdelingendetentie. Mensen zitten in een veel strenger regime dan nodig is voor hun uitzetting, aldus rapporten van mensenrechtenorganisaties. Strenger ook dan het regime in een doorsnee gevangenis, zegt de ombudsman. In augustus adviseerde hij het ministerie: doe hier wat aan. Toenmalig minister Leers van Asiel (CDA) beloofde beterschap. Na de verkiezingen kwam de vraag van de ombudsman terecht bij staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie (VVD).

Brenninkmeijer:

“Ik hoorde zo lang niets, dat ik er achteraan moest bellen. Ik kreeg te horen: wacht nu maar, ombudsman. Nee, zei ik: het is urgent.”

Vlak voor Kerst kwam de brief van Teeven. “Een kluitje in het riet. Op geen enkel punt ging de staatssecretaris inhoudelijk in op mijn kritiek.”

‘Justitie heeft ‘geen boodschap’ aan rapporten over zelfdoding

Verder heeft Justitie volgens hem “geen boodschap” aan rapporten over zelfdoding of natuurlijk overlijden in detentie. Ook staat het ministerie niet open voor kritiek over ondertoezichtstelling van kinderen, en bij omgangsproblemen met gescheiden ouders. Het reageert ook te laat op rapporten.

“Ik heb zelfs meegemaakt dat men helemaal niet inging op de mogelijkheid te reageren voor het uitkomen van een onderzoek. En na publicatie zei Justitie ‘Het zit anders.’ Ja jongens, zo werkt het natuurlijk niet.”

Veiligheid en Justitie wilde vanmorgen niet reageren tegenover NRC, en verwijst naar een al eerder gepland overleg van Teeven en minister Opstelten met de ombudsman, binnenkort.