Afgesloten Damascus

Ieder moment van de dag of nacht kun je in delen van Damascus schoten horen van wat de Syrische rebellen ‘het bezettingsleger van Assad’ noemen of het geluid van overvliegende oorlogsvliegtuigen. Na bijna een jaar van langzame, maar gestage vooruitgang voor het gewapend verzet, probeert het bewind de gewapende rebellen te beletten de hoofdstad binnen te komen en verwoest het de straten en voorsteden.

Ieder moment van de dag of nacht kun je in delen van Damascus schoten horen van wat de Syrische rebellen ‘het bezettingsleger van Assad’ noemen of het geluid van overvliegende oorlogsvliegtuigen. Na bijna een jaar van langzame, maar gestage vooruitgang voor het gewapend verzet, probeert het bewind de gewapende rebellen te beletten de hoofdstad binnen te komen en verwoest het de straten en voorsteden.

De stad is volledig belegerd en van de buitenwereld afgesloten met tanks, militaire versperringen, gepantserde voertuigen, zware machinegeweren en honderden soldaten en veiligheidsagenten. En binnen in de stad zijn er honderden barrières die de stad in kleine delen verdelen waar je je niet tussen kunt bewegen, vooral ‘s avonds niet. Sommige wijken worden afgesloten daar is door die barrières na zes uur ‘s avonds geen autoverkeer meer. Overdag is het moeilijk ergens heen te gaan, omdat bepaalde straten zijn afgesloten of vanwege de controleposten waar de de auto’s worden doorzocht. Zo kan een stadsritje van een kwartier twee uur of langer duren. Sommige controleposten verschijnen plotseling om auto’s te controleren. En soms worden mensen op straat aangehouden en om hun identiteitsbewijs gevraagd.

Op de avond van 12 december 2012 werd bij een van de controleposten in de stad het identiteitsbewijs van Nasser Kahlous (31 jaar) onderzocht. Hij kwam uit Douma, nabij Damascus, en was daardoor meteen verdacht bij de geheime dienst. Douma wordt net als tientallen andere plekken in het land als broedplaats van het verzet gezien, omdat daar al heel vroeg en massaal de revolutie uitbrak; eerst vreedzaam en daarna gewelddadig.

Nasser vergezelde zijn vrouw naar de dokter; hij was geen strijder en stond ook niet bekend als een vreedzame demonstrant. Hij werd net zo lang op zijn hoofd geslagen tot hij zou bekennen dat hij geld had gekregen van een vrouw uit het buitenland. Ze dreigden hem net zo lang te slaan tot hij dood zou gaan. Hij bekende.

Een andere dertigjarige vriend was mobiel in gesprek en kreeg bij de controlepost twee klappen in zijn gezicht omdat hij aan het bellen was.

Door het monopolie van het regime op het luchtruim, op zware wapens, vaste en mobiele barrières en het recht de stad af te sluiten, voelt het alsof er geen leven is in deze stad met 2,7 miljoen inwoners. Mensen komen alleen buiten als het echt nodig is en ‘s avonds na tien uur is er geen auto of mens te bekennen op straat.

Het ergste is dat er ook geen benzine is voor de auto’s. De rijen voor benzinestations zijn ruim een kilometer lang en je moet drie uur wachten voor je aan de beurt komt om te kunnen tanken. Een van mijn vrienden nuttigt in de auto het smakeloze eten dat hij van een vrouw krijgt wier man gevangen zit; hij vervoert haar naar twee plekken in Damascus die onder vuur liggen.
Een andere vriendin, een schrijfster, leeft van noten.

Boeken zijn verboden, want verdacht in de ogen van de geheim agenten, maar muziek is wel toegestaan. De ruimte waarin mensen zich kunnen bewegen wordt kleiner en kleiner en steeds dichterbij hun huis. Mensen mengen veel minder. Dat was altijd al zo onder het Assad-regime, maar nu is het nog veel erger. Nog meer dan anderen moet ik op mijn tellen passen. Ik vermijd straten waar controleposten staan. Ik vermijd het gebruik van de auto. Ik gebruik zoveel mogelijk zijstraten. Ik ga vroeg terug naar mijn huis. Vorig jaar, tijdens een lente-avond, ging ik laat naar huis en moest ik twee keer uit de auto van vrienden stappen wegens controle. Auto’s worden vaker gecontroleerd dan voetgangers. Daarom beweeg ik me als een dief door de zijstraten.