Maximaal drama bij Jurowski

Opera

Die Frau ohne Schatten van Richard Strauss. Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor, Nationaal Kinderkoor o.l.v. Vladimir Jurowski. Gehoord: 16/2 Concertgebouw A’dam. *****

Nergens in Nederland vind je een enthousiaster en luidruchtiger klassiek concertpubliek dan in de concertante operaserie van de ZaterdagMatinee. Ook dit weekend: na een overdonderende uitvoering van Richard Strauss’ Die Frau ohne Schatten werden solisten, dirigent Vladimir Jurowski en het Radio Filharmonisch Orkest onthaald op een juichende orkaan.

De verklaring voor zoveel enthousiasme is eenvoudig: de operaserie heeft meestal een uitzonderlijk hoog muzikaal niveau. Grootste vangst bleek ditmaal Jurowski, die Die Frau volgend seizoen in de Met in New York dirigeert en daarom bereid was het werk alvast in Amsterdam te leiden.

Ontzagwekkend is de hectische orkestpartij, een maalstroom van verlangens en vertwijfeling. Zie maar vlot te schakelen tussen kwinkelerende sprookjessfeer en ijselijke orkesterupties. Jurowski hield de monstergolven in bedwang met behoud van maximaal drama. Hij volgde de zangers zorgvuldig en gaf het geweldige Radio Filharmonisch Orkest alle ruimte om te zinderen. Dat solisten soms werden weggevaagd, is in deze opera bijna onvermijdelijk.

De afwezigheid van een sturende enscenering leidde tot een bijna abstracte ervaring. De tekst van Hugo von Hofmannstal staat bol van Goetheaanse poëzie. Centraal staat een keizerin zonder schaduw, als symbool voor haar kinderloosheid. De opera lijkt een esoterisch pleidooi voor de voortplanting, inclusief kinderkoor dat de ‘ongeboren kinderen’ verklankt. Interessant, maar de aandacht werd zaterdag volledig verlegd naar de muziek.

Sopraan Anne Schwanewilms was soeverein in de titelrol, met serene meditaties en een enkele extreme uithaal – al leek ze door de haast onverstaanbare dictie eerder een solistisch orkestinstrument. Basbariton Johan Reuter zong zalvend en teder. Christine Goerke is een sopraan met een ontzagwekkend laag register. Uitmuntend bleek ook uit de invalbeurt van Jane Henschel: een sprankelende intrigante op leeftijd.

De concertante operaserie blijft ondanks bezuinigingen op het Muziekcentrum van de Omroep vooralsnog ongeschonden. Het zijn dure producties – met goede reden.