Kritisch rapport over CPB: bureau wil te veel met te weinig geld

Het Centraal Planbureau schaatst op dun ijs met zijn economische ramingen en de doorrekening van verkiezingsprogramma’s. Het instituut probeert te veel te doen met te weinig geld. Dat stelt een onafhankelijke commissie die het werk van het CPB heeft getoetst.

Een rapport Keuzes in Kaart 2013-2017 met de doorrekeningen van de verkiezingsprogrammas van de verschillende politieke partijen. Foto ANP / Ed Oudenaarden

Het Centraal Planbureau schaatst op dun ijs met zijn economische ramingen en de doorrekening van verkiezingsprogramma’s. Het instituut probeert te veel te doen met te weinig geld. Dat stelt een onafhankelijke commissie die het werk van het CPB heeft getoetst.

De kans neemt toe dat het CPB fouten maakt, wat kan leiden tot reputatieschade voor het onafhankelijke instituut. Het CPB moet daarom minder taken op zich nemen, of een groter budget krijgen, stelt de commissie onder leiding van Jean Frijns in een vandaag gepubliceerd rapport.

De doorrekening van verkiezingsprogramma’s van politieke partijen dreigt onbeheersbaar te worden, stelt de commissie. Door de tijdsdruk bij de vervroegde verkiezingen en de grote hoeveelheid aan door te rekenen gegevens, kwam ‘de kwaliteitsborging in het gedrang’.

Pensionado’s teruggehaald om werkdruk te verminderen

Het CPB stelt in een reactie dat de verkiezingstijd inderdaad erg druk was en dat gepensioneerde werknemers werden teruggehaald om de werkdruk te verminderen, meldt persdienst Novum.

De commissie stelt verder dat politieke partijen worden verleid om voorstellen te doen die gemakkelijk door het CPB te berekenen zijn. “Andere (mogelijk goede) maatregelen vallen zo af”, staat in het rapport. De commissie noemt met name de zorgsector, waar de effecten van veel maatregelen moeilijk zijn door te rekenen.

Hoewel de doorrekeningen van het Centraal Planbureau erg worden gewaardeerd door burgers en politici, adviseert de commissie toch om de berekeningen in de toekomst te beperken. Want ook de ramingen van het CPB van de economische groei zijn ‘aan erosie onderhevig’. Zo houden de modellen geen rekening met het effect van de financiële markten en de steeds verdere integratie van Europa.

CPB veel invloed op politiek

Het werk van het CPB heeft veel invloed op de politiek. De commissie haalt onderzoek aan waaruit blijkt dat een kwart van de kiezers zich bij de laatste verkiezingen heeft laten beïnvloeden door wat het CPB zegt over de verkiezingsprogramma’s. Of het kabinet wel of niet extra gaat bezuinigen, hangt voor een belangrijk deel af van de ramingen van het CPB van de economische groei en het begrotingstekort.

Het CPB wordt op verzoek van toezichthouder CPC regelmatig onafhankelijk onderzocht, zoals nu door de commissie-Frijns. Het CPB is zelf ook bezig met een evaluatie van de doorrekeningen van de verkiezingsprogramma’s van vorig jaar.