Een babymier doet prrrr

Prrrr, prrr, prrrr, prrr. Als een werkmier dat geluidje hoort loopt zij er direct op af. En ze gaat dan met haar antennes zwaaien over de plek van het geluid, soms wel drie seconden lang. Of zij gaat er op wacht staan, 5 seconden lang. En een enkele keer gaat zij zelfs graven.

Gejuich gaat dan op bij de mierenonderzoekers die gespannen staan te kijken in het plastic bakje met mieren. Hoera, het werkt!

Maar wat werkt er dan? Van wie is dat prrr prrr afkomstig?

Van een mierenbaby in zijn cocon.

Het babygeluidje hebben de geleerden opgenomen. En ze spelen het af met een luidsprekertje dat ze begraven hebben in het plastic bakje. Kijken wat er gebeurt. De reacties van de andere mieren bewijzen dat het geluid van de babymier echt een belangrijk geluidje is in het mierennest.

Mieren praten onderling vooral met geuren. Soms voelen ze ook met een pootje wat er aan de hand is. Dat volwassen mieren ook geluid maken weten we pas een paar jaar. Biologen ontdekten zelfs dat een rups die het geluid van een koningin nadeed door de mieren volgestopt werd met lekker eten. Wisten zij veel.

En nu dus ook de baby’s. Prrr, prrr, prrr.

Alleen de dikke babymieren die zich in een cocon van mierenzijde hebben gewikkeld maken het geluidje. In die cocon worden ze volwassen, het larvewormpje krijgt pootjes en sterke kaken en alles wat een mier nodig heeft. De onderzoekers denken dat het coconmiertje zonder het geluidje niet goed herkend wordt door de andere mieren. Jongere babymieren maken geen geluid. Die wriemelende larven kunnen de andere mieren nog wel ruiken. Maar die normale geurtjes dringen niet door de coconzijde. Het geluidje betekent dus: ik ben er ook nog hoor!

Hendrik Spiering

(Current Biology 18 februari)