Zwitserse centrale bank eist hogere kapitaalbuffers

De Zwitserse Nationale Bank (SNB) is eraan gewend geraakt de knuppel in het hoenderhok te gooien. Vorig jaar zorgde de centrale bank voor opschudding toen zij de FINMA, de toezichthouder op het Zwitserse bankwezen, passeerde door nonchalant te verklaren dat Crédit Suisse ondergekapitaliseerd was. Nu heeft zij haar neus in de binnenlandse huizenmarkt gestoken.

De SNB werd op 13 februari de eerste toezichthouder die een krachtig nieuw wapen heeft ingezet: de ‘contracyclische buffer’. Terwijl de FINMA louter naar de gezondheidstoestand van de afzonderlijke banken kijkt, kan de SNB nu ook gebruikmaken van dit nieuwe instrument om de financiële sector te beschermen als bepaalde markten een beetje oververhit lijken.

Zo heeft de SNB gereageerd op de ontwikkelingen op de huizenmarkt. Omdat de huizenprijzen sinds 2000 jaarlijks met grofweg 5 procent zijn gestegen, heeft de SNB alle Zwitserse banken opgedragen voor 1 procent extra kernkapitaal te zorgen als dekking tegen oninbare hypotheekschulden.

Als de SNB op het juiste spoor zit, zullen binnenlandse kredietverschaffers als Raiffeisen, die zijn uitstaande hypotheken sinds 2007 met een derde heeft zien toenemen, een strikter beleid gaan voeren jegens huizenkopers.

De markt zal afkoelen, de financiële sector zal in veiliger wateren komen te verkeren – en de centrale bank zal de rente niet hoeven te verhogen, wat hoe dan ook lastig is als zij wil vasthouden aan de zelfverkozen koppeling van de Zwitserse frank aan de euro.

Maar niet iedereen is onder de indruk. Het zal niet verrassen dat de Vereniging van Zwitserse Banken in opstand is gekomen. Interessanter is dat ook de FINMA dat heeft gedaan. In een verklaring van 13 februari meldt deze instelling dat de SNB had moeten afwachten of beperkende maatregelen die in juli vorig jaar zijn ingevoerd zouden werken.

Daarmee zou de FINMA wel eens een punt kunnen hebben: hoewel de buffer de druk kan verlichten op populaire plekken als Genève, waar de prijzen inmiddels dankzij onlangs gearriveerde fondsbeheerders met 10 procent op jaarbasis zijn gestegen, zouden de leenkosten in minder goed bedeelde streken er ook door kunnen toenemen.

Engeland en andere Europese landen zullen de ontwikkelingen met belangstelling volgen. Dit jaar zal het zogenoemde Financial Policy Committee, een macro-economische denktank van de Bank of England, eveneens algemene en specifieke ‘contracyclische buffers’ kunnen afkondigen.

Als het Zwitserse experiment slaagt, zullen de zorgen over de politieke repercussies daarvan wegebben. Maar als de SNB zich in een wespennest blijkt te hebben gestoken, zal het arsenaal wellicht ongebruikt blijven.

Breakingviews is een dagelijks commentaar vanuit de City in Londen. Vertaling Menno Grootveld.