Miljardenmeevaller voor de schatkist dankzij DNB

DEN HAAG - Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem en directeur Toezicht van De Nederlandsche Bank Jan Sijbrand tijdens een persconferentie over de SNS Reaal. ANP Jerry Lampen
DEN HAAG - Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem en directeur Toezicht van De Nederlandsche Bank Jan Sijbrand tijdens een persconferentie over de SNS Reaal. ANP Jerry Lampen Minister Jeroen Dijsselbloem van Financien voor aanvang van de bekendmaking dat SNS Reaal genationaliseerd werd. De nationalisatie betekende een forse tegenvaller voor de schatkist. Foto ANP / Jerry Lampen

Een forse meevaller voor de schatkist dankzij De Nederlandsche Bank (DNB). Dit jaar is de meevaller ruim 800 miljoen euro en over de hele kabinetsperiode gaat het om zo’n 3 miljard, maakte minister Dijsselbloem zojuist bekend.

In totaal zal DNB in de periode 2013 tot en met 2017 naar verwachting 3,2 miljard euro extra aan crisisgerelateerde winst afdragen. Voor 2013 gaat het om een bedrag van 813 miljoen euro en 877 miljoen euro in 2014. In ruil voor de 3,2 miljard verstrekt het rijk DNB een garantie van 5,7 miljard euro. Fijn nieuws voor minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, die hiermee het begrotingstekort wat ziet slinken.

‘DNB maakt winst, maar loopt ook risico’s’

De staat is voor honderd procent eigenaar van DNB. Volgens Dijsselbloem heeft DNB door de crisis de afgelopen jaren veel winst gemaakt.

“DNB doet mee aan een aantal crisisprogramma’s. Daar wordt nu winst op gemaakt, maar tegelijkertijd loopt DNB ook risico’s, bijvoorbeeld als het fout gaat met landen in Zuid-Europa.”

Om deze mogelijke tegenvallers op te vangen wilde DNB een spaarpot op te bouwen.

“Ik heb toen gezegd: is het nou wel verstandig om miljarden in een potje te stoppen, in plaats van te kiezen voor winstafdracht.”

Dijsselbloem kreeg pas gisteren te horen dat de constructie mogelijk was. Toen werd onderhandeld over het woonakkoord, dat een gat slaan in de begroting, wist hij nog niet dat de meevaller eraan zat te komen, zo verzekerde de minister volgens persdienst Novum.

‘Geen substantiële invloed op begrotingstekort of staatsschuld’

De staat neemt de risico’s van DNB over om de hogere winsten ten goede te laten komen van het begrotingstekort. Maar hoeveel risico’s kleven daar aan? Volgens NRC-politiek redacteur Erik van der Walle is het onduidelijk hoeveel risico de staat precies loopt, maar is dat maximaal 5 miljard. Van der Walle legt de constructie, die nog groen licht moet krijgen van de Tweede Kamer, nog even uit:

Het gaat om winsten die via de Europese Centrale Bank als gevolg van de eurocrisis door DNB worden behaald. Zo worden er leningen aan banken in zwakke eurolanden verstrekt die, vanwege het risico door de eurocrisis, een hoge rente kennen. Tot nog toe voegde DNB deze winsten toe aan de reserves, omdat de eurocrisis ook voor veel onzekerheid zorgt. Omdat de overheid nu voor 5,7 miljard euro garant staat, hoeft DNB de winsten niet meer aan de reserves toe te voegen en kan zij het aan de staat, de enige aandeelhouder, uitkeren.

De garantie die Dijsselbloem nu heeft verstrekt heeft geen substantiële invloed op begrotingstekort of staatsschuld.

Ewald Engelen, hoogleraar financiële geografie aan de Universiteit van Amsterdam, spreekt van een boekhoudkundige truc:

Twitter avatar ewaldeng ewald engelen @Benavra boekhoudkundige truc - rekenkamer heeft al eerder gewaarschuwd voor grote aantal hoge garanties die staat heeft uitgeschreven