Kopen van een huis wordt weer moeilijker

Wat in het regeerakkoord voor de woningmarkt geregeld leek, heeft het kabinet nu weer ontregeld. Het kabinet komt om politieke redenen met nieuwe maatregelen en initiatieven om de vastgelopen koophuizenmarkt extra impulsen te geven en om de doorstroming op de huurmarkt te bevorderen. Met het „samenhangend pakket” wil het kabinet „duidelijkheid en vertrouwen” bieden aan huurders, kopers, verhuurders en woningcorporaties, schrijft minister Blok (Wonen en Rijksdienst, VVD) aan de Tweede Kamer.

Bij zijn aantreden wilde het kabinet-Rutte II zonder twijfel hetzelfde, maar juist door deze nieuwe serie aanpassingen ondermijnt het kabinet het voorgespiegelde vertrouwen. Is dit echt het definitieve plan voor de komende jaren?

Enkele maatregelen verdienen ronduit steun. Dat geldt voor de btw-verlaging op verbouwingen en renovaties. Dat is een impuls die bewezen werkt en hij helpt direct de zieltogende bouw aan werk. Maar waarom heeft het kabinet dat drie maanden geleden bij de start niet al bedacht? De crisis in de bouw inclusief de keten van sectoren die daarvan afhankelijk is (van makelaars tot parketleggers) speelt een cruciale rol in de economische malaise van Nederland. Na twee kwartalen van teruggang zit Nederland sinds vanochtend in de derde recessie in vier jaar.

Op de huurmarkt reduceert het kabinet de lastenverhogingen. De stijging van de huren van sociale huurwoningen voor inkomens boven 43.000 euro wordt beperkt tot 4 procent boven de inflatie. Dat was 6,5 procent. Bij een inflatie van nu 3 procent zijn dat jaarlijkse prijsverhogingen die meer mensen kunnen aanzetten om een huis te kopen in plaats van te huren. Ook kan de aangekondigde versoepeling van de voorwaarden waaronder corporaties huizen kunnen verkopen aan huurders helpen. Hetzelfde geldt voor extra geld voor startersleningen.

Maar hebben die starters iets aan het voorstel dat woningkopers wél hun lening jaarlijks stukje bij beetje moeten aflossen, maar dat zij een extra lening daarnaast kunnen afsluiten om in de eerste jaren lagere maandlasten te genieten? Het is twijfelachtig of hiervoor bij kopers en financiers belangstelling is. Het kopen van een huis, de grootste financiële beslissing die mensen in hun leven nemen, wordt weer ingewikkelder.

Het maakt nogmaals duidelijk dat het kabinet er beter aan had gedaan het alomvattende plan van vorig jaar voor de huizen- en huurmarkt van bouwers, eigenaren, huurders en corporaties over te nemen. Het vastlopen van de woningmarkt is een proces van decennia geweest. Dit pakket is op zijn best een mini-banenplan voor de bouw en op zijn slechtst een voortzetting van de malaise met andere middelen.