De rafelranden van blade runner

Arrestatie Pistorius // Atleet Oscar Pistorius is gisteren beschuldigd van moord op zijn vriendin De Zuid-Afrikaan, bekend om zijn blades, zegt dat hij haar voor een inbreker aanzag Maar hij was eerder in opspraak

FILE - In this Saturday, Sept. 8, 2012 file photo, South Africa's Oscar Pistorius wins gold in the men's 400-meter T44 final at the 2012 Paralympics, in London. Pistorius has been arrested after a 30-year-old woman was shot dead at his home in South Africa, early Thursday, Feb. 14, 2013. (AP Photo/Kirsty Wigglesworth, File)
FILE - In this Saturday, Sept. 8, 2012 file photo, South Africa's Oscar Pistorius wins gold in the men's 400-meter T44 final at the 2012 Paralympics, in London. Pistorius has been arrested after a 30-year-old woman was shot dead at his home in South Africa, early Thursday, Feb. 14, 2013. (AP Photo/Kirsty Wigglesworth, File) AP

Eigenzinnig was Oscar Pistorius zeker, anders had de Zuid-Afrikaan nooit de strijd aangebonden om op gekromde kunstbenen tot atletiektoernooien voor valide sporters te worden toegelaten. Maar of de man die wereldfaam verwierf door als eerste gehandicapte atleet aan de Olympische Spelen mee te doen, en die gisteren werd gearresteerd na zijn vriendin te hebben doodgeschoten een zwarte zijde kent is nooit gebleken. Zijn gedrag vertoonde wel de nodige rafelranden.

Bijvoorbeeld afgelopen zomer tijdens de Paralympics. Een maand nadat hij met weinig sportief succes in Londen op de Spelen debuteerde, meende Pistorius in dezelfde stad en in hetzelfde stadion de grote man van de Paralympics te worden. Hij wilde met drie gouden medailles (100, 200 en 400 meter) het gehandicapte evenbeeld van de Jamaicaanse sprinter Usain Bolt worden. Allerminst een irreëel doel, omdat de nu 26-jarige Zuid-Afrikaan die prestatie vier jaar eerder tijdens de Paralympics in Beijing al had geleverd.

Maar in Londen ging het mis. Pistorius werd op de 200 meter verslagen door de Braziliaan Alan Oliviera. Of het frustratie was of terechte boosheid, werd niet duidelijk, maar Pistorius ontstak na zijn nederlaag in woede. Hij spuwde zijn gal in de microfoon van de Britse zender Channel 4. Of de gekromde blades van Oliviera voor het laatst in 2007 waren gemeten? Pistorius suggereerde dat de Braziliaan met zijn kunstbenen zou hebben gesjoemeld.

Maar wat was er aan de hand met Pistorius? Waar was de gentleman in hem gebleven? De Zuid-Afrikaan kende in zijn leven hoe dan ook veel tegenslagen en de laatste jaren vooral in zijn gevecht om erkenning met de internationale atletiekfederatie IAAF, maar onder alle omstandigheden behield Pistorius zijn waardigheid. Tot hij die zondagavond begin september plotseling uit zijn rol viel. Zo kende niemand de bladerunner, die gold als een voorbeeld voor sporters. Pistorius was in toon ongewoon agressief en bracht pas een dag later de grootheid op zich voor zijn gedrag te excuseren en Oliviera met de gouden medaille te feliciteren.

En dan was er nog het mysterie van het bootongeluk in 2009 op rivier de Vaal in Johannesburg, waarbij Pistorius verwondingen aan zijn gezicht opliep. Hijzelf gaf aan tegen een stuk hout in de rivier te zijn gevaren en daardoor uit de boot te zijn geslingerd. De werkelijkheid was dat de bladerunner zo roekeloos had gevaren dat hij tegen een pier was gebotst. Het verhaal ging dat hij de boot onder invloed van alcohol bestuurde.

Verhalen over excessen als gevolg van overmatig drankgebruik waren niet nieuw. Pistorius had zich in gezelschap van vrienden ook al eens schuldig gemaakt aan wangedrag tijdens het concert van de Amerikaanse rockband Kings of Leon in Johannesburg. Volgens getuigen zou hij toen veelvuldig zijn gevallen en zich vooral verbaal ernstig hebben misdragen. In Zuid-Afrikaanse kranten werd destijds melding van het incident gemaakt onder de noemer ‘Oscar Pistorius – hero or hooligan?’

Deze uitspattingen hebben het imago van Pistorius nooit ernstig geschaad. Op een of andere manier wisten mensen in zijn omgeving het positieve beeld van de gehandicapte atleet steeds weer te herstellen. Hij had zich ontwikkeld tot een sporticoon van grote commerciële waarde, ook voor mensen in zijn omgeving. De Zuid-Afrikaan liep door zijn gedrag het risico lucratieve contracten van bijvoorbeeld de Amerikaanse sportfirma Nike en Italiaanse bandenspecialist Pirelli te verliezen. Er waren grote belangen te verdedigen.

Tot zijn onsportieve houding tijdens de Paralympics was er op Pistorius’ gedrag als atleet weinig aan te merken. Ja, hij was tijdens de WK in het Zuid-Koreaanse Daegu in 2011 boos geworden op de Zuid-Afrikaanse coach die hem voor de finale passeerde voor de estafetteploeg op de 4x400 meter. Zijn teamgenoten zouden daarop hebben aangedrongen, omdat hij met zijn blades in het gedrang van de wissel voor gevaar zou zorgen.

Maar er worden wel vaker sporters boos als zij gepasseerd worden. Pistorius had voor het overige een goede naam. Hij gold wereldwijd als een aangenaam mens in de omgang die groot respect had afgedwongen met zijn strijd voor gelijke behandeling van gehandicapte sporters.

Er bestond brede waardering voor zijn vechtlust, zijn doorzettingsvermogen en zijn innovatief handelen. Want Pistorius was de eerste atleet die zich met gekromde protheses (de Cheeta’s) van koolstofvezel op de atletiekbaan vertoonde. En algemeen was er bewondering voor iemand wiens benen kort na zijn geboorte wegens ernstige misvormingen moesten worden geamputeerd.

Pistorius deed erg zijn best het imago van gelijkwaardigheid hoog te houden. Hij wenste niet anders dan valide mensen te worden behandeld. Zo was hij opgevoed en zo wilde hij zelf gezien worden. Maar hoe gewoon is een sporter met een pistool in zijn huis?