'We bidden in kleine groepjes'

Brazil, Rio de Janeiro State, Costa Verde, Paraty, colonial village, Santa Rita church
Brazil, Rio de Janeiro State, Costa Verde, Paraty, colonial village, Santa Rita church hemis.fr

In het kleine huis van Berta Utrera in een arme wijk van Caracas, Venezuela, wonen drie religies onder één dak. De 68-jarige oma met blauwe krulspelden is Jehova, haar dochter Ana (45) is evangelisch en haar zoon Alberto (50) is katholiek.

„En dan te bedenken dat we allemaal als katholieken zijn begonnen”, verzucht Alberto, die een poloshirt draagt met een speldje van Jezus aan het kruis. „Nu valt er in dit huis niet meer over geloof te praten, want het loopt altijd uit op ruzie.”

Alberto hoopt dat de nieuwe paus vaker direct contact zoekt met gelovigen dan Benedictus XVI. Dat is nodig om de stroom van katholieken naar „andere paden” te keren, zegt hij. „Mijn moeder was streng katholiek. Tot de Jehova’s hier op de deur klopten en bleven terugkomen.”

Ook in Latijns-Amerika verliest de kerk leden. Niet omdat mensen niet meer geloven. Maar omdat ze worden bekeerd tot andere christelijke stromingen. In Mexico en Brazilië, twee belangrijke katholieke landen, is het aantal volgelingen van de paus gedaald tot minder dan 85 en 70 procent. Ooit lag dat boven de 90 procent. Ook in Venezuela zijn steeds minder katholieken. Overal groeien de evangelische kerken.

„Mensen zoeken God, dat is duidelijk”, zegt Roger Mendoza, een jonge katholieke priester in Antimano, de gewelddadige wijk waar de familie Utrera woont. „Het probleem voor ons is dat ze het zoeken bij andere geloven. Dat brengt ze helaas niet bij de waarheid.”

De 30-jarige Mendoza, die in Spanje naar een seminarie ging, vindt dat de katholieke kerk in Latijns-Amerika het voorbeeld moet volgen van de evangelisten, die langs de huizen gaan om over het geloof te praten. „We zijn nu begonnen om in kleine groepjes bij mensen thuis te bidden, in plaats van in een grote kerk.”

Het zou helpen als de volgende paus uit Latijns-Amerika komt, zegt hij. Maar het belangrijkste is dat het een „moderne paus” wordt. Iemand die de huidige tijd begrijpt, maar die wel vasthoudt aan het katholieke geloof. „Paus Benedictus kreeg kritiek omdat hij homoseksualiteit afwees. Maar dat is nu eenmaal het woord van God.”

Bij de familie Utrera is het lastig om te achterhalen wat oma Berta als Jehova denkt van haar oude katholieke geloof. Bij iedere vraag pakt ze haar bijbel en citeert een vers. „Zo gaat het nu al tien jaar”, zegt haar zoon Alberto. „Ze probeert iedereen te bekeren.”

Kleinzoon Yesman (25) is op bezoek en zit zwijgend op de bank. Hij heeft de geloven van zijn oma, zijn tante en zijn vader allemaal geprobeerd en is uiteindelijk atheïst geworden. „Dat is het enige waar mijn familie het over eens is: niet geloven, dat is het allerergste.”

Ykje Vriesinga, Caracas